Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 1053/13 w wyniku rozpoznania skargi [...] uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Ponadto Sąd stwierdził, że decyzja to nie może być wykonana w całości i zasądził od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat [...] kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
WSA uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, wskazał jako podstawę orzeczenia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.; dalej: rozporządzenie).
Adwokat [...] – pełnomocnika z urzędu [...] złożyła zażalenie na zawarte w wyroku rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 250, w związku z § 4, 6 pkt 6 w związku z § 18 ust 1 pkt 1 lit a), § 19 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że adw. [...] wnosząc środek odwoławczy od wyroku Sądu pierwszej instancji, w istocie nie kwestionuje samej zasady zasądzenia od jej na rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, lecz nie zgadza się z ich wysokością.
Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W wypadku adwokatów przepisami tymi są unormowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przepisy cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 określają stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej i drugiej instancji, wprowadzając dwa kryteria ustalenia ich wysokości, a mianowicie kryterium wartości przedmiotu sporu i kryterium przedmiotowe.
Kryterium wartości przedmiotu sporu odsyła do uregulowań zawartych w § 6 cyt. rozporządzenia. Z kolei koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa reguluje § 19 cyt. rozporządzenia. W sprawie Sąd I instancji uznał, że na zasądzone koszty postępowania składa się opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika zasądzone zgodnie z § 19 rozporządzenia, w sumie 295,20 zł. Z kolei autorka zażalenia uważa, że przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna w kwocie 99712,04 zł i od tej kwoty należy obliczyć należne pełnomocnikowi wynagrodzenie.
Akt, którego dotyczyła złożona w niniejszej sprawie skarga wydany został w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). W przepisach art. 28 ust. 1-3a tej ustawy dopuszczono możliwość umarzania w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu składek, jeżeli zachodzi ich całkowita nieściągalność, natomiast w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek - przesłankę całkowitej nieściągalności zastąpiono istnieniem ich ważnego interesu przemawiającego za koniecznością umorzenia należności. Przy umarzaniu nieopłaconych przez nich należności nie stosuje się wymogu zaistnienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, lecz zawsze ocenia niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny po ewentualnym opłaceniu należności, z uwzględnieniem jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej.
Przedmiotem zatem zaskarżonego rozstrzygnięcia ZUS było badanie wystąpienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek. Oznacza to, iż omawiana decyzja nie może być traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne. W rozstrzyganej sprawie, przedmiot postępowania stanowiło bowiem ustalenie istnienia po stronie płatnika składek na ubezpieczenia społeczne przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tego tytułu, a nie określona należność pieniężna (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2011 r., II GZ 40/11).
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż Sąd I instancji poprawnie ustalił kwotę [...] zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, stosując przepis § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Ponieważ podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.