Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 464/11 Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wezwał Zakład Ubezpieczeń Społecznych do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. w kwocie 100 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193). Przewodniczący pouczył stronę o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi.
Zażalenie na to zarządzenie wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. ZUS podał, że na mocy art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 205, poz. 1585) ZUS w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Sprawa objęta skargą ZUS dotyczy zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego oraz deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA i mieści się w myśl art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy w obszarze działalności ZUS w związku z tym ZUS jest zwolniony z kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest uzasadnione. W myśl art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Pismami podlegającymi opłacie są m.in. skarga, skarga kasacyjna, skarga o wznowienie postępowania, zażalenia od których pobiera się wpis, lub wniosek o sporządzenie uzasadnienia, wniosek o stwierdzenie prawomocności, od których pobiera się opłatę kancelaryjną. Zarówno opłata kancelaryjna jak i wpis sądowy są kosztami sądowymi. Od zasady obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym w postaci wpisu sądowego, wyrażonej w art. 214 § 1 p.p.s.a. ustawodawca dopuścił wyjątki, o ile zostały one określone w ustawie. Wyłączenia ustawowe, o których mowa w art. 214 § 1 p.p.s.a. obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych mogą wynikać wprost z przepisów ustawy p.p.s.a. – art. 239 p.p.s.a. lub, jak to wynika z art. 241 p.p.s.a., z innych regulacji prawnych zawartych w przepisach szczególnych takich jak przepis art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
W myśl art. 114 ust. 4 ww. ustawy w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wynika, że ZUS wykonuje zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone ustawą. Natomiast art. 66 ust. 3 tej ustawy stanowi, że Zakład działa na podstawie niniejszej ustawy oraz innych ustaw regulujących poszczególne zakresy jego właściwości.
Z kolei w myśl art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do zakresu działania Zakładu należy m.in. realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych obejmujących w szczególności stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych, wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń (pkt 1 lit. a, b i c). Jednocześnie z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) wynika, że dyrektor oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do tego rodzaju spraw zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń.
Przy czym z ust. 3 tego przepisu wynika, że wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w ust. 1, może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie przepis ten w ust. 2 stanowi, że do spraw o których mowa w ust. 1 nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. dotyczyło zawieszenia postępowania w sprawie objęcia S. S. dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Jak wynika z akt sprawy Prezes NFZ wydając zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania uzależnił decyzję ustalającą objęcie S. S. dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym od uprzedniego rozstrzygnięcia ZUS I Oddział w P., co do ostatniej skutecznie odprowadzonej składki ZUS przez S. S. tytułem wspomnianego ubezpieczenia.
Sprawa objęta postanowieniem mieści się w zakresie działalności Zakładu, o której mowa w art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy i wobec tego stosownie do treści art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych skarga na ww. postanowienie nie podlega wpisowi sądowemu.
Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.