Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1150/14, odrzucił skargę R. P. na postanowienie Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
I
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wpłynęła do niego skarga R. P. na wskazane powyżej postanowienie Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia [...] lipca 2014 r.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 10 marca 2015 r. WSA odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z powyższym w dniu [...] sierpnia 2015 r. doręczono mu zarządzenie z dnia 5 sierpnia 2015 r., wzywające do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wpis od skargi nie został uiszczony w terminie.
Sąd I instancji wskazał na treść art. 220 § 1 zd. I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i stwierdził, że Sąd nie podejmuje żadnych czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony należny wpis. Nieuiszczenie wpisu sądowego jest szczególnym rodzajem braku skargi, powstającym dopiero wówczas, gdy strona skarżąca mimo wezwania nie uiści go we wskazanym przez Sąd terminie, co skutkuje odrzuceniem skargi. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uiścił należnego wpisu od skargi w zakreślonym przez Sąd terminie, t.j. do dnia 24 sierpnia 2015 r., WSA odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
II
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. P., domagając się jego uchylenia w całości jako niezgodnego z prawem i stanem faktycznym.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma, przy czym wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy p.p.s.a. i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.), czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie wnoszący zażalenie nie został zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, czy to na podstawie przepisów ustawy p.p.s.a. czy też na podstawie orzeczenia sądu, o czym jednoznacznie świadczy prawomocne orzeczenie Sądu I instancji z dnia 10 marca 2015 r., którym WSA odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym Sąd I instancji, stwierdziwszy brak formalny wniesionej skargi w postaci nieuiszczenia od niej wpisu sądowego, prawidłowo wezwał stronę do jego uiszczenia oraz pouczył o konsekwencji niezastosowania się do wezwania. Termin przewidziany na uzupełnienie braku wynosił 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 17 sierpnia 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – karta akt sądowych nr 57, a zatem wyznaczony termin na dokonanie określonej czynności procesowej upływał w dniu 24 sierpnia 2015 r. Istotnie z akt sprawy wynika, iż w wyznaczonym terminie skarżący nie zrealizował wezwania Sądu, bowiem wpłaty należnej kwoty nie dokonano, jednakże uwadze Sądu I instancji uszło, iż po otrzymaniu zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie zakreślonym na dokonanie tej czynności procesowej, skarżący złożył pismo, w którym wniósł zażalenie na wysokość żądanej kwoty 100 zł i zwrócił się o "jej uchylenie w całości jako niezgodnej".
Ponadto z treści tego pisma wynika, iż skarżący wnosi o zwolnienie go z opłat i kosztów sądowych w całości, gdyż jego sytuacja jeszcze bardziej się pogorszyła, wskazując przy tym na swą bezdomność oraz brak dochodu (karta akt sądowych – nr 58).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi jest przedwczesne właśnie z uwagi na znajdujące się w aktach sprawy pismo skarżącego. WSA nie mógł bowiem pominąć złożonych w sprawie wniosków strony i wydać orzeczenia kończącego postępowanie wskutek uznania, że skarżący nie uiścił należnego wpisu, tym bardziej, gdy stanowisko skarżącego jednoznacznie odnosi się do kwestii wymaganego od niego wpisu sądowego. Tym samym przed wydaniem niniejszego rozstrzygnięcia Sąd powinien był podjąć stosowne kroki względem wniesionego przez stronę pisma z dnia 24 sierpnia 2015 r.
W powyższych okolicznościach sprawy sąd kasacyjny stwierdza, że odrzucenie skargi przez WSA było przedwczesne. W tym stanie sprawy nie zachodziła możliwość zastosowania przez Sąd I instancji przepisu art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia należnego wpisu, a zatem WSA wydając zaskarżone postanowienie naruszył wskazany przepis prawa procesowego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.