Uzasadnienie
1 UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 491/06 odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Sąd I instancji w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazał, iż z uwagi na zwolnienie wnioskodawcy od obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu jedynie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd stwierdził, że na ocenę zdolności płatniczych W. K., posiadającego status bezrobotnego bez prawa do zasiłku, wpływa stan majątkowy i zdolności płatnicze członków jego najbliższej rodziny. Żona wnioskodawcy uzyskuje stałe dochody z tytułu świadczenia rentowego i prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości pozwalającej na ustanowienie we własnym zakresie zawodowego pełnomocnika.
Sąd pokreślił, iż małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy dotyczącej także prowadzenia postępowania sądowego, przy czym istnieje możliwość ułożenia stosunków łączących stronę skarżącą z reprezentującym jej interesy pełnomocnikiem w taki sposób, iż zapłata należnego za jego usługi wynagrodzenia nastąpi po zakończeniu postępowania sądowego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. wniósł o jego zmianę i uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazując na okoliczność pozostawania bez pracy od ponad trzech lat, a także wiek oraz stan zdrowia nie pozwalający na podjęcie pracy skarżący wyjaśnił, iż jedynymi dochodami są dochody uzyskiwane przez żonę z tytułu renty i działalności gospodarczej, które pokrywają jedynie bieżące wydatki związane z utrzymaniem. Wolnymi środkami finansowymi skarżący nie dysponuje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia kosztów jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika z powyższej regulacji, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż w sprawie występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie, przy czym ocena sądu w tym zakresie odnosi się do rozważenia sytuacji finansowej składającego wniosek w kontekście kosztów, jakie zobowiązany jest on ponieść na poczet prowadzonego postępowania.
Skarżący wnosząc w niniejszej sprawie skargę do sądu administracyjnego na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, nie był zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych z uwagi na wprowadzone art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. zwolnienie przedmiotowe odnoszące się do spraw dotyczących ubezpieczeń społecznych.
Uwzględniając powyższą okoliczność, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, pomimo mylnego powołania w tej części w uzasadnieniu postanowienia art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., prawidłowo ograniczył się jedynie do kwestii zasadności ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie przyjął, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy, uwzględniająca dochody uzyskiwane przez żonę z tytułu otrzymywanego świadczenia rentowego oraz prowadzonej działalności gospodarczej (1000 zł), nie pozwala na ustanowienie w sprawie pełnomocnika z urzędu. Nie ulega wątpliwości, że deklarowane przez skarżącego dochody pozostają na niskim poziomie, niemniej wymóg zgromadzenia środków pieniężnych, który musi być postrzegany jako konieczność partycypowania w wydatkach również przez małżonka wnioskodawcy oraz innych członków rodziny (art. 23 i art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), odnosi się w rozpoznawanej sprawie jedynie do kosztów opłacenia pełnomocnika, a ewentualne potrzeby odnoszące się do jego ustanowienia nie zostały określone, ponieważ w żaden sposób skarżący nie wykazał, że podjął jakiekolwiek starania o ustanowienie pełnomocnika i okazały się one bezskuteczne przez to, że wymagane koszty związane z jego powołaniem przekraczały uzyskiwane środki finansowe.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i na podstawie art. 197 § 2 i art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 4 2