Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1201/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie A. W. i A. W. na postanowienie tego Sądu z 29 sierpnia 2008 r., którym odmówiono zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. W. i A. W. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z [...] grudnia 2007 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że z treści art. 194 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania i o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania.
Ponieważ przedmiotem postanowienia z 29 sierpnia 2008 r. jest odmowa zawieszenia postępowania sądowego, nie przysługuje na nie środek zaskarżenia.
W zażaleniu A. W. i A. W. wnieśli o uchylenie powyższego postanowienia w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Strona podniosła, że przez rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowego należy rozumieć postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Z kolei postanowieniem w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania jest zarówno postanowienie o podjęciu, jak i o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Zatem ustawowe sformułowanie, iż przedmiotem zażalenia jest postanowienie, którego przedmiotem jest zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania, oznacza, że ustawodawca stworzył możliwość zaskarżenia obu postanowień dotyczących zawieszenia postępowania oraz jednego z postanowień dotyczących podjęcia zawieszonego już postępowania (o odmowie podjęcia).
Zdaniem autora zażalenia ustawodawca słusznie wyłączył spod zakresu zaskarżenia postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, albowiem nie ma potrzeby tworzenia uprawnienia dla strony do formalnego zaskarżenia takiego postanowienia, ponieważ strona może zakwestionować stan podjęcia zawieszonego postępowania składając kolejny wniosek o zawieszenie tegoż postępowania. Taką możliwością strona nie dysponuje wobec postanowienia o zawieszeniu postępowania lub o odmowie jego zawieszenia, wobec czego którekolwiek z tych rozstrzygnięć - jako postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania - podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zaprezentowanej przez stronę w zażaleniu, jak też w powołanej tam literaturze przedmiotu, wykładni powyższego przepisu, zgodnie z którą także postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego podlega zaskarżeniu.
Powołany przepis art. 194 § 1 p.p.s.a. zawiera katalog przypadków, w których jest dopuszczalne zaskarżenie określonego postanowienia sądu pierwszej instancji; zatem jeżeli ani powyższy przepis ani inny przepis p.p.s.a. nie przewiduje wprost prawa strony do wniesienia środka odwoławczego w postaci zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania sądowego, oznacza to, że zażalenie na to postanowienie nie jest dopuszczalne.
Do takiej konkluzji prowadzi m.in. wykładnia językowa. Użyty w przepisie art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zwrot "zawieszenie postępowania" oznacza, że ustawodawca dopuścił możliwość zaskarżenia w drodze zażalenia postanowienia, którym Sąd zawiesza postępowanie. Nie można powyższego twierdzenia utożsamiać z rozstrzygnięciem, które nie doprowadza do zawieszenia postępowania, czyli postanowieniem o odmowie zawieszenia postępowania. Tym samym chybiona jest argumentacja strony, co do nieprawidłowości w zawężającym rozumieniu treści ww. przepisu.
Przyjęta wyżej interpretacja art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. pozostaje również w zgodzie z zasadami wykładni systemowej. Należy bowiem zauważyć, że ustawodawca przewidując w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwość wydania rozstrzygnięcia "pozytywnego" (zawieszenie) oraz "negatywnego" (odmowa zawieszenia), w sposób wyraźny stwierdza, czy oba takie rozstrzygnięcia są zaskarżalne, czy tylko jedno z nich. Na poparcie powyższego stwierdzenia przykładowo można wskazać przepis art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdzie wyraźnie dopuszczono możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 tej ustawy, jak również na odmowę wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia. Przykładem sytuacji, gdzie tylko jedno z rozstrzygnięć jest zaskarżalne, jest dopuszczenie możliwości zaskarżenia wyłącznie postanowienia o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Dotychczasowe wywody zostały już przedstawione w postanowieniu NSA z 7 listopada 2008 r. sygn. akt II GZ 245/08, w którym Sąd ten przyjął, że gdyby intencją ustawodawcy było dopuszczenie możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, to taka możliwość zostałaby wprost przewidziana w przepisie pkt 3 art. 194 § 1 p.p.s.a. Skoro nie wynika ona expressis verbis z jego treści, jak również z innych przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to uznać należy, że na postanowienie, którego przedmiotem jest odmowa zawieszenia postępowania, stronom nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela tym samym stanowisko prezentowane w orzecznictwie, gdzie uznano, że nie jest dopuszczalne zażalenie na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego (m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2007 r., sygn. akt I OZ 175/07; z 4 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OZ 224/07; z 15 listopada 2007 r., sygn. akt I FZ 447/07; z 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GZ 73/08, I OZ 279/08, I FZ 644/07; z 7 maja 2008 r., sygn. akt II OZ 411/08; z 15 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 167/08; z 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 554/08; z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 138/08, II GZ 140/08, II GZ 142/08, II GZ 143/08; inaczej: M. Niezgódka-Medek w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. B. Dautera, Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska - Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006, Wyd. 2, s. 296).
W związku z tym, że art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odpowiada treścią art. 394 § 1 pkt 6 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), uprawnione jest powołanie się dodatkowo na orzecznictwo Sądu Najwyższego w kwestii dopuszczalności zaskarżenia postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Sąd Najwyższy stał i stoi na stanowisku, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje. W jego ocenie unormowanie dopuszczalności zażalenia jest wyczerpujące (por. postanowienie SN z 10 marca 1985 r., sygn. akt II CZ 19/85), zatem nie można dokonywać wykładni prowadzącej do rozszerzenia katalogu zawartego w art. 394 § 1 k.p.c., i - podobnie - w art. 194 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.