Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 352/11 odmówił J. G. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rz. z [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że okoliczności podnoszone przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia ponieważ J. G. wbrew treści art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając wniosek skarżący podał, iż w Ośrodku Doradztwa Rolniczego dowiedział się o możliwości złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie został poinformowany o konieczności złożenia wniosku na właściwym formularzu.
Sąd zauważył, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się okoliczności takie jak powódź, pożar, katastrofa, nagła choroba strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Okoliczności takich nie stanowią nieznajomość prawa czy też niezrozumienie pouczenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu.
J. G. złożył zażalenie na to postanowienie. Skarżący domagał się jego uchylenia oraz przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i "rozpoznania PPF".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Ocena wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności jakiej można i należy oczekiwać od osoby dbającej należycie o swoje interesy.
Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób, jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a., okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu tj. iż przed złożeniem skargi w Ośrodku Doradztwa Rolniczego dowiedział się o możliwości złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast dopiero w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie został poinformowany o konieczności złożenia takiego wniosku na właściwym formularzu PPF, nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuiszczenie w terminie przez skarżącego wpisu sądowego od skargi z powodu błędnych informacji uzyskanych w Ośrodku Doradztwa Rolniczego dotyczących możliwości złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych na właściwym formularzu - nie spełnia przesłanki braku winy. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący został prawidłowo pouczony o trybie i terminie uiszczenia tego wpisu. W związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, że właśnie z tej przyczyny skarżący nie był w stanie w terminie uiścić wpisu sądowego od skargi.
Podnoszona w zażaleniu okoliczność, że skarżący załączył niewłaściwy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (bowiem informację o takiej treści uzyskał w Ośrodku Doradztwa Rolniczego) została słusznie uznana przez Sąd pierwszej instancji za okoliczność, która nie może przemawiać za uznaniem, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Nieuwagi lub zaniedbania nie można bowiem kwalifikować jako braku winy. Kryterium braku winy, jako przesłanki warunkującej możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, publ: Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340).
Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając przyczyny, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu od skargi uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.