Uzasadnienie
Postanowienie
Dnia 1 lutego 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:
Sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. U. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt VI SA/Wa 1599/04 w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 9 lipca 2004 r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego
postanawia:
zażalenie oddalić
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem zwolniono skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, w związku ze złożonym wnioskiem o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata.
Sąd przyjął, że skarżący wraz z żoną posiadają łączny miesięczny dochód w wysokości ok. 1650 zł. Kwota ta pozwala poczynić oszczędności z przeznaczeniem na ustanowienie adwokata. Podkreślono przy tym, że stawki pomocy prawnej mogą być negocjowane.
Zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie odmowy przyznania adwokata złożył skarżący. Podał, że powyższa kwota nie pozwala na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Dochody otrzymywane przez skarżącego i jego żonę, przeznaczone są też na utrzymanie innych członków rodziny. Chodzi o córkę i jej dziecko, synową i jej dziecko. Oznacza to, że potrzeby rodziny są duże i nie jest w stanie ponieść innych wydatków. Obowiązujące przepisy, w tym Konstytucja, gwarantują żądaną pomoc prawną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne.
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie sprowadzają się w obecnym jej stadium do opłaty od skargi (co do której skarżący został zwolniony na mocy niniejszego zaskarżonego postanowienia) oraz wydatku na ustanowienie adwokata zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z 2002 r. ze zm.).
Trafnie Sąd przyjął, że wysokość wydatku obciążającego skarżącego (na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata) w sytuacji materialnej w jakiej znajduje się, pozwala na ich uiszczenie.
Strona wnosząc sprawę przed sądem, powinna liczyć się z kosztami i gromadzić potrzebne środki z dochodów bieżąco uzyskiwanych. Skarżący nawet nie przeczy, że uzyskuje dochody. Powołany wyżej przepis jednoznacznie wskazuje, że przy całkowitym zwolnieniu, osoba powinna wykazać brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a przy częściowym – brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe sytuacje nie zachodzą w sprawie.
Trafnie skarżący podniósł w zażaleniu, że przepisy i Konstytucja RP gwarantują pomoc prawną. Przyznanie jednak pomocy prawnej uwarunkowane jest od spełnienia przesłanek, o których mowa wyżej. Analiza sytuacji materialnej skarżącego wskazuje, że jest w stanie taki wydatek ponieść, nawet gdy pomaga finansowo także innym pełnoletnim członkom rodziny.
Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 197 w związku z art. 184 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie zostało oddalone.