Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Po 253/11 odmówił C. M. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARMiR w P. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych po wznowieniu postępowania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] kwietnia 2011 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200,00 zł. w terminie 7 dni od doręczenia pisma pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2011 r. na adres podany w skardze jako adres do korespondencji. W wyznaczonym 7 dniowym terminie skarżący uiścił wpis w wysokości 200 zł tytułem spraw III SA/Po 252/11 i III SA/Po 253/11.
W związku z tym, zarządzeniem Przewodniczącego z dnia [...] kwietnia 2011 r. zobowiązano skarżącego do nadesłania oświadczenia, do której sprawy należy zaliczyć uiszczony wpis, pod rygorem zaliczenia opłaconego wpisu pod sygnaturą III SA/Po 252/11. Wezwanie doręczono dnia [...] kwietnia 2011 r. (k. [...] akt sądowych). W wyznaczonym terminie skarżący nie odpowiedział na wezwanie sądu, zaś w dniu [...] kwietnia 2011 r. uiścił wpis w wysokości 200 zł. W dniu [...] maja 2011 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na uiszczenie wpisu po terminie.
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego podnosząc, że źle zrozumiał zarządzenie Sądu, a ponadto powołał się na wyjazd w sprawach rodzinnych i trudną sytuację finansową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu stwierdził, że nie uprawdopodobnił on okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu nie miała charakteru nagłego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wspomnianą przeszkodą było niezrozumienie zarządzenia Sądu wzywające do zapłaty wpisu, a także wyjazd w sprawach rodzinnych i trudna sytuacja finansową.
C. M. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji. W zażaleniu wyjaśniał, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu było wynikiem tego, że on i jego żona są rolnikami i nie znają przepisów prawa, oraz że oboje z żoną utrzymują się z rent chorobowych, są zatem w trudnej sytuacji finansowej i trudno im w całości pokryć wymagane koszty sądowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty prawne powołane w postanowieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przemawiały za odmową przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi musi spełniać warunki formalne określone w art. 87 p.p.s.a. Po pierwsze pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). Po drugie w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wreszcie równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera argumentację Sądu I instancji przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu nie miała charakteru nagłego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wspomnianą przeszkodą było niezrozumienie wezwania Sądu, wyjazd rodzinny oraz trudna sytuacja finansowa. Przede wszystkim wyjazd w celach rodzinnych nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu.
Skarżący powinien planować swoje wyjazdy z uwzględnieniem ewentualnych wezwań ze strony Sądu, bowiem to sam skarżący zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne w swojej sprawie i w jego interesie powinno być dołożenie należytej staranności w celu terminowego wykonania wezwań sądowych. Z kolei trudna sytuacja skarżącego może co najwyżej stanowić przesłankę ewentualnego przyznania skarżącemu prawa pomocy. O możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący został skutecznie pouczony w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (k. [...] akt sądowych).
Przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi do Sądu nie może stanowić także argumentacja skarżącego, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy z uwagi na niezrozumienie doręczonego mu zarządzenia. Skarżący zrozumiał i wykonał zarządzenie przewodniczącego z dnia [...] kwietnia 2011 r. i postąpił zgodnie z jego treścią uiszczając wymagany wpis. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że postępowanie przed sądem ma charakter skargowy, tym samym inicjatywa należy do strony wnoszącej skargę, ewentualnie do innych uczestników postępowania, jeżeli wynik postępowania dotyczy ich interesów prawnych. Ochrona interesu prawnego wnoszącego skargę, wymaga jego własnej aktywności i zachowania należytej staranności, jeśli nie korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika (adwokata albo radcy prawnego). Ponadto, podkreślić należy, że w zaskarżonej decyzji strona skarżąca została prawidłowo pouczona o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skoro strona nie uwiarygodniła stosowną argumentacją faktu, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna oraz nie wykazała się należytą starannością, to należało uznać postanowienie Sadu I instancji za zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.