Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Sz 12/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., działając na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), oddalił wniosek M. T. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Kazimierza Maczewskiego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała przyczyn wymienionych w art. 19 p.p.s.a., które w racjonalny sposób uzasadniałyby wyłączenie sędziego. Brak było również podstaw do przyjęcia, że między ww. sędzią, a skarżącą zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Wniosek oparty jest na odczuciach wnioskodawczyni, które nie znajdują oparcia w materiałach sprawy, a zatem brak jest podstaw prawnych w ramach art. 18 § 1 p.p.s.a. do uwzględnienia wniosku. Natomiast subiektywne przekonanie o braku bezstronności sędziego, oparte wyłącznie na okoliczności orzekania tego sędziego w sprawie, nie daje podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie zachodzą rzeczywiste powody wskazujące na brak tej bezstronności.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. T. żądając jego uchylenia i orzeczenia o trwałym wyłączeniu z orzekania wobec jej osoby wskazanego sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznając, że sędzia ten osobiście pozbawił ją konstytucyjnego prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia sędziego z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 10 p.p.s.a.). Okoliczność mogąca wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie.
Warunkiem koniecznym wyłączenia określonego w art. 19 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie, iż pomiędzy sędzią objętym wnioskiem, a stroną skarżącą lub innymi uczestnikami postępowania zachodzą takie stosunki, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (por. wyrok TK z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, publ. OTK-A 2005 Nr 11, poz. 134).
W niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie uznał, że obiektywne przesłanki wyłączenia sędziego WSA Kazimierza Maczewskiego zarówno zawarte w art. 18 jak i w art. 19 p.p.s.a. nie zaistniały. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wątpliwości w tym zakresie, a i skarżąca nie wskazała takich okoliczności, które wątpliwości te mogłyby wzbudzić.
W żadnym razie nie można uznać, że skarżąca we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. o wyłączenie sędziego WSA Kazimierza Maczewskiego podała przyczyny wyłączenia, które spełniałyby przesłanki z art. 18 i 19 p.p.s.a. Przede wszystkim w świetle treści powołanych wyżej przepisów nie można uznać za uzasadniającą przyczynę wyłączenia sędziego okoliczność, iż sędzia wyraził przy orzekaniu w określonej sprawie pogląd, z którym wnioskujący się nie zgadza. Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć w innych sprawach z udziałem tego sędziego (post. NSA z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II OZ 978/08, zbiór Lex 527666; z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 612/08, zbiór Lex 527814). Nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 p.p.s.a. ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnianych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji.
Sąd, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (por. post. SN z dnia 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt I PO 8/06, opubl. OSNP 1997, nr 4, poz. 59). Z powyższego wynika, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (post. NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 z glosą aprobującą A. Gomułowicza, OSP 2008, z. 12, s. 916 i nast.).
Z przyczyn wyżej wskazanych brak było podstaw do uznania za uzasadnioną do wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. okoliczność, iż w ocenie skarżącej sędzia WSA Kazimierz Maczewski wydał wadliwe rozstrzygnięcie w sprawie przez co naruszył przysługujące jej z mocy Konstytucji RP prawo do sądu. Strona skarżąca może zwalczać wadliwe w jej ocenie orzeczenie wydane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie daje to podstaw natomiast do formułowania wniosków o wyłączenie sędziego. Tym samym identyczne zarzuty formułowane w zażaleniu nie mogą być uznane za trafne. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu akta sprawy, w której został złożony przez skarżącą wniosek o wyłączenie sędziego nie daje podstaw do przyjęcia, iż skarżąca we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. bądź też w innych pismach wskazała okoliczności uprawdopodabniające istnienie przyczyny wyłączenia z art. 18 oraz art. 19 p.p.s.a.
Załączone do zażalenia pisma skarżącej z dnia 5 czerwca 2014 r., w których żądała aby wskazani przez nią sędziowie WSA w S. złożyli oświadczenia co do tego, czy znają się oraz w jakim stopniu z urzędnikami wskazanych urzędów organów administracji publicznej także nie uprawniają do twierdzenia, że skarżąca w ten sposób podała przyczyny uzasadniające wyłączenie oraz powołała okoliczności i dowody uprawdopodabniające istnienie przyczyny wyłączenia sędziego WSA Kazimierza Maczewskiego. Za taką okoliczność nie może być uznane zawarte w zażaleniu stwierdzenie, że skarżąca częściowo upatruje przyczynę wyłączenia w fakcie: "że Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był Wicewojewodą S. i zna się ze wszystkimi skarżonymi urzędnikami – reprezentantami skarżonych urzędów". Wobec takiej argumentacji wskazać należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego.
Ponadto wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Skarżąca nie wskazała na żadne konkretne okoliczności lub dowody, które uprawniałyby formułowanie twierdzeń, iż pomiędzy sędzią, o wyłączenie którego wnioskuje, a stroną postępowania, bądź jej reprezentantem wystąpił taki stosunek osobisty, który mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie.
Podkreślenia także wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, iż jeżeli sędzia, którego wniosek dotyczy, złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w danej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (post. NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1474/06; z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08; z dnia 12 maja 2013 r., sygn. akt II GZ 471/13).
Treść oświadczenia sędziego WSA Kazimierza Maczewskiego z dnia 15 maja 2014 r. złożonego w trybie art. 22 § 2 p.p.s.a., w konfrontacji z uzasadnieniem wniosku o wyłączenie oraz argumentacją zawartą w zażaleniu, nie uprawniają w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego do zakwestionowania tegoż oświadczenia.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.