Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r., odmówił A. S. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej w przedmiocie wykonania kontroli i rozpatrzenia skargi na komornika.
Sąd I instancji wskazał, że skarżący pismem z dnia 6 kwietnia 2023 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych.
Stwierdził, że skarżący złożył skargę w sprawie, która nie należy do kognicji sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Skoro skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest oczywiście bezzasadna, to wniosek o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie.
W podstawie prawnej podano art. 247 w zw. art. 258 § 4 p.p.s.a.
A. S., zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu.
Podstawą odmowy udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wskazanym na wstępie zakresie, było stwierdzenie przez Sąd I instancji, że wniesiona przez stronę skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych, wobec czego wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na dyspozycję art. 247 p.p.s.a.
Przepis ten stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Jak słusznie zauważył, Sąd I instancji, powołując się na literaturę przedmiotu oraz orzecznictwo, o oczywistej bezzasadności skargi (art. 247 p.p.s.a.) można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14).
Jakkolwiek z treści objętego zażaleniem postanowienia nie wynika, z jakich przyczyn Sąd I instancji uznał wywiedzioną w sprawie skargę na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej za niedopuszczalną, to analiza całokształtu sprawy zawisłej przed Sądem I instancji, w toku której skarżący złożył przedmiotowy wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, pozwala na skontrolowanie i ocenę twierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o braku kognicji sądów administracyjny do rozpoznania skargi na powołaną czynność, a w konsekwencji pozwala na ocenę prawidłowości zastosowania w tej sprawie przepisu art. 247 p.p.s.a.
Jak bowiem wynika z analizy akt sprawy o sygnaturze I SAB/Wa 81/23, w ramach, której ocenie poddana została skarga A. S. na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej w przedmiocie wykonania kontroli i rozpatrzenia skargi na komornika, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r., skargę tą odrzucił. W motywach Sąd wskazał, że: "Kwestie dokonywania kontroli i rozpatrywania skarg na komorników przez Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej nie są regulowane procedurą postępowania administracyjnego (nie należą do katalogu, o którym mowa w art. 1 – art. 2a k.p.a., (jak również brak jest przepisu szczególnego). W tym przedmiocie Rzecznik Dyscyplinarny prowadzi czynności w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 marca 2018 r., o komornikach sądowych (Dz. U. z 2022r., poz. 2224 ze zm.).
W związku z tym nie znajduje zastosowania przepis art. 35 k.p.a. Stwierdzić ponadto należy, że sprawa nie mieści się także w katalogu art. 3 § 2 pkt. 9 p.p.s.a., nie jest to akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Rzecznik Dyscyplinarny nie jest organem administracji publicznej oraz nie wykonuje zadań z zakresu administracji publicznej. Jest organem wykonującym zadania samorządu zawodowego, w zakresie sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu przez członków samorządu komorniczego. W związku z tym sprawa taka nie podlega kognicji sądownictwa administracyjnego.".
Zauważyć należy, że wniesiona przez stronę na powołane postanowienie z dnia 25 sierpnia 2023 r., skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem z dnia 13 października 2023 r. Następnie WSA w Warszawie odrzucił, postanowieniem z dnia 27 grudnia 2023 r., wywiedzione na postanowienie z dnia 13 października 2023 r., zażalenie. Ostatnie z wymienionych postanowień Sądu I instancji stało się prawomocne z dniem 25 stycznia 2024 r.
W takim stanie sprawy, gdy strona w postępowaniu głównym dotyczącym jej skargi na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej nie podważyła skutecznie stwierdzenia przez Sąd I instancji braku właściwości do rozpoznania rzeczonej skargi, którą to ocenę Naczelny Sąd Administracyjny podziela, zasadnym, a wręcz koniecznym było zastosowanie przez Sąd I instancji, w ramach rozpatrywania wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, przywołanej regulacji z art. 247 p.p.s.a. Skoro bowiem skarg strony była oczywiście bezzasadna, a to z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do przeprowadzenia kontroli działalności Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej, to wnioskodawcy ubiegającemu się o prawo pomocy prawo to nie przysługiwało.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.