Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 793/10, odrzucił wniosek J. W. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 25 listopada 2010 r.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym.
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. W. – dalej: skarżącego - na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne.
Uwzględniając wniosek skarżącego Sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym m.in. poprzez ustanowienie adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu (k. [...] akt sądowych).
W dniu [...] czerwca 2011 r. (data stempla pocztowego, k. [...] akt sądowych) pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż pełnomocnik został ustanowiony w sprawie po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu [...] maja 2011 r. zapoznał się z aktami postępowania i dnia następnego skontaktował się telefonicznie z mocodawcą oraz ustalił, że złoży w jego imieniu skargę kasacyjną.
Następnie WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2011 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, w szczególności poprzez wykazanie daty otrzymania informacji z ORA w Warszawie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. adw. P. N. wyjaśnił, iż w dniu [...] maja 2011 r. otrzymał informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w tej sprawie.
Sąd pierwszej instancji odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazał, że adw. P. N. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu w dniu doręczenia informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem J. W., tj. [...] maja 2011 r. Z tym dniem pełnomocnik mógł podejmować w imieniu mocodawcy wszelkie czynności w sprawie - w tym złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. Sąd przyjął dzień [...] maja 2011 r. jako datę gdy ustała przyczyna uchybienia terminu, gdyż pełnomocnik skarżącego w żaden sposób nie uprawdopodobnił, mimo wezwania, przeszkód w złożeniu wniosku istniejących pomiędzy [...] maja 2011 r., a [...] maja 2011 r., (data zapoznania się z aktami sprawy).
Ponadto należy podkreślić, że pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną również po terminie 30 dniowym, kiedy to dowiedział się o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu.
J. W. w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ustalenie, iż wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został złożony po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu wskazał, iż adw. P. N. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla Janusza Wróbla [...] maja 2011 r., zaś [...] czerwca 2011 r., skarżący wyraził życzenie, aby wyrok WSA z 25 listopada 2010 r., został zaskarżony w drodze skargi kasacyjnej. W tej dacie (tj. [...] czerwca 2011 r.) ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić, wówczas gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy.
Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie.
Określenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sytuacji, gdy w terminie do jego wniesienia złożono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, wskazał, że "w wypadku ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie". Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy na gruncie przepisów postępowania cywilnego wskazując konkretny nieprzekraczalny termin, stwierdzając, że ustaje on nie później, niż z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej liczonego od dnia zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnikiem (uchwała składu 7 sędziów SN z 17 lutego 2009 r., sygn. akt III CZP 117/08). W rozpoznawanej sprawie żądanie przywrócenia terminu było uzasadnione ustanowieniem pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazywany przez pełnomocnika skarżącego dzień [...] czerwca 2011 r., stanowiący ustanie uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Należy zauważyć, że wniosek ten został wniesiony po terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Na gruncie niniejszej sprawy adwokat został poinformowany o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla J. W. dnia [...] maja 2011 r. Co istotne, pełnomocnik sam wskazał powyższą datę w piśmie z [...] czerwca 2011 r., (k. [...] akt sądowych). Wobec czego przyczyna uchybienia terminu odpadła najpóźniej tego dnia.
W konsekwencji, termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu [...] czerwca 2011 r. tj. 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06 orzeczenie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że dopiero dnia [...] czerwca 2011 r., pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia (data stempla pocztowego, k. [...] akt sądowych), a więc po terminie 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został złożony z 2-dniowym opóźnieniem, zaś zaskarżone postanowienie WSA odpowiada prawu, a zarzuty przytoczone w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie.
Na marginesie należy tylko wskazać, że na profesjonalnym pełnomocniku, ciąży obowiązek staranności w wykonywaniu czynności. Na gruncie niniejszej sprawy adwokat dowiedział się o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla J. W. dnia [...] maja 2011 r. Już wówczas termin do wniesienia skargi kasacyjnej był naruszony, ponieważ odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 listopada 2010 r., skarżący otrzymał w dniu 26 stycznia 2011 r. (k. 93 akt sądowych), a to oznaczało, że termin na złożenie skargi kasacyjnej upłynął z dniem 25 lutego 2011 r. Obowiązkiem pełnomocnika było niezwłoczne podjęcie czynności związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej. Z akt sądowych wynika, że pełnomocnik skarżącego dopiero w dniu [...] maja 2011 r. zapoznał się ze sprawą, zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożył [...] czerwca 2011 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.