Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1273/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odrzucił skargę Z. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego.
Z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że Z. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] lipca 2015 r. ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 3763,50 zł.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 listopada 2015 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nadesłał oryginał zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r.
W uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 215 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Niedochowanie tego wymogu stanowi brak formalny pisma, który podlega usunięciu w trybie art. 49 p.p.s.a.
Sąd zauważył, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, zatem od tej skargi należy pobrać wpis stosunkowy. Z tego względu wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nadesłał oryginał zaskarżonej decyzji, w której co prawda zostały wskazane kwoty podlegające zwrotowi za poszczególne lata, jednakże skarżący w żaden sposób nie sprecyzował, czy kwoty te np. zsumowane stanowią wartość przedmiotu zaskarżenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z. A., podnosząc, że został poinformowany przez pracownika sekretariatu sądu, iż może uzupełnić brak formalny skargi poprzez przesłanie decyzji, w której wskazana jest kwota podlegająca zwrotowi. Podał, że kwota podlegająca zwrotowi wynosi łącznie 3763,50 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 215 § 1 p.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie w sprawie należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Pismem takim jest skarga, od której pobiera się wpis stosunkowy, gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (art. 231 p.p.s.a.). W tej sytuacji niedochowanie przez skarżącego wymogu podania wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi brak formalny, do uzupełnienia którego wzywa stronę przewodniczący wydziału i który strona zobowiązana jest usunąć w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, zaś w zakreślonym terminie nadesłał oryginał zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji bezzasadnie uznał, że powyższe działanie skarżącego nie stanowiło prawidłowego wykonania wezwania sądu. W postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I GSK 2039/06, stwierdzono, że "wymóg wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia zawarty w art. 215 § 1 p.p.s.a. jest spełniony nie tylko przez wyraźne określenie kwoty tej wartości przy wnoszeniu skargi lub w odpowiedzi na wezwanie przewodniczącego do wskazania wartości, lecz także wówczas, gdy wartość wynika z treści skargi lub z treści odpowiedzi na powyższe wezwanie".
Oznacza to, że ustalenie czy została podana wartość przedmiotu zaskarżenia wymaga każdorazowo oceny. Artykuł 215 § 1 p.p.s.a. nie reguluje bowiem, w którym miejscu pisma procesowego i w jaki sposób powinna być podana wartość przedmiotu zaskarżenia. W sytuacji, gdy Sąd I instancji dysponuje informacją o wartości przedmiotu zaskarżenia, brak jest podstaw do przyjęcia, że niepodanie wartości przedmiotu zaskarżenia uniemożliwiało nadanie sprawie biegu.
W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie określił wprost w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, jednak w odpowiedzi na wezwanie Sądu nadesłał oryginał zaskarżonej decyzji, która utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 3763,50 zł. Stąd niezrozumiałe jest stwierdzenie Sądu I instancji, że podanie w zaskarżonej decyzji wysokości kwot do zwrotu za poszczególne lata spowodowało, iż nie można było jednoznacznie ustalić wartości przedmiotu zaskarżenia. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja utrzymywała w całości w mocy decyzję organu I instancji. Nie ulega zatem wątpliwości, że wartością przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie jest kwota nienależnie pobranych płatności ustalona w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., tj. 3763,50 zł.
W sytuacji jednoznacznego określenia przez skarżącego przedmiotu zaskarżenia i posiadania przez Sąd z urzędu wiedzy na temat wysokości ustalonej przez organ kwoty nienależnie pobranych płatności, odrzucenie skargi było zatem przejawem zbytniego formalizmu, co doprowadziło do pozbawienia strony prawa do sądu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.