Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 502/17 odrzucił wniosek Z. T. (dalej: skarżąca) o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 r.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podpisanie skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wezwanie doręczono stronie [...] września 2017 r. wraz z pouczeniem, że w przypadku nie zastosowania się do wezwania skarga zostanie odrzucona. W zakreślonym terminie skarżąca skargi nie podpisała.
Wobec braku uzupełnienia braku formalnego skargi, postanowieniem z dnia 20 października 2017 r. odrzucono skargę skarżącej. Niniejsze postanowienie zostało doręczone stronie w dniu [...] października 2017 r.
W dniu [...] listopada 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi w postaci jej podpisania. Podniosła, że nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braku formalnego. Powołała się na okoliczność uzupełnienia braku formalnego w zakresie prawa pomocy poprzez złożenie wniosku o pomoc prawną na urzędowym formularzu PPF. Z. T. podniosła również, że po otrzymaniu postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi rozpoczęła poszukiwania listu, z treści którego wynikało, że została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi. List ten odnalazła w dniu [...] listopada 2017 r. Stwierdziła, że z treści korespondencji powzięła informację o tym, że została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie, a co za tym idzie, dowiedziała się o konieczności przywrócenia terminu do uzupełnienia tego braku formalnego. Nie mogła wcześniej zweryfikować tych informacji, ponieważ ma 73 lata i jest osobą niepełnosprawną, która potrzebuje pomocy osób trzecich. Do wniosku skarżąca dołączyła orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z [...] maja 2013 r. o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Ponadto, złożyła podpisany egzemplarz skargi.
Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżącej złożony w dniu [...] listopada 2017 r. jest spóźniony, został bowiem złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie WSA ustalenie to uniemożliwia badanie, czy skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA wyjaśnił, że ze złożonego przez skarżącą wniosku wynika, że przyczyną niezachowania terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie był brak wiedzy o wezwaniu do usunięcia tego braku. Przyczyna ta ustała w dniu [...] października 2017r., kiedy skarżącej doręczono postanowienie o odrzuceniu skargi i w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że została wezwana bezskutecznie do usunięcia braku formalnego skargi. Zdaniem WSA siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, liczony od momentu ustania przyczyny jego uchybienia, czyli od [...] października 2017 roku, upłynął [...] listopada 2017 r. (z uwagi na przypadający 1 listopada dzień wolny od pracy).
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenie w całości, ewentualnie jego zmiany i przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) przez jego zastosowanie i odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu jako spóźnionego, podczas gdy z zebranego w zakresie wniosku o przywrócenie terminu materiału dowodowego wynikało, iż skarżąca powzięła informacje o konieczności przywrócenia terminu dopiero w dniu [...] listopada 2017 r., a zatem złożyła wniosek w terminie siedmiu dni od chwili ustania przyczyny uchybienia terminowi, co skutkowało błędnym nie zastosowaniem art. 86 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Powyższe oznacza, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska autora zażalenia, z którego w istocie wynika, że ustanie przyczyny uchybienia terminu następuje wyłącznie w chwili faktycznego zapoznania się z treścią wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Zaznaczenia również wymaga, że wyjaśnienia skarżącej są wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony skarżąca wskazuje, że nie otrzymała żadnego wezwania do uzupełnienia braku formalnego przez złożenie podpisu pod skargą, zaś w dalszej części uzasadnienia zażalenia stwierdza, że w dniu 3 listopada 2017 r. odnalazła wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jednocześnie skarżąca błędnie uznaje, że w tych okolicznościach sprawy ta data otwiera jej bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Takie rozumienie wskazanych powyżej przepisów pozwalałoby na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie termin 7 dni upłynął z dniem [...] listopada 2017 r. Zatem złożony w dniu [...] listopada 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi, został wniesiony z uchybieniem terminu wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. i podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.