Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1516/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił R. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie ze skargi skarżącej na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 28-31 sierpnia 2012 r., z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca pismem z dnia 10 lutego 2014 r. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 grudnia 2013 r., dopełniając czynności procesowej której uchybiła. We wniosku wskazała, że nie otrzymała zawiadomienia o terminie rozprawy a o zapadłym wyroku dowiedziała się w rozmowie telefonicznej z pracownikiem sekretariatu Sądu. W aktach sprawy znajdowała się przesyłka listowa zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy, z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie", pierwsze awizo pozostawiono w dniu 18 listopada 2013 r., a drugie – 26 listopada 2013 r. Skarżąca wskazała, że pod adresem na który zostało wysłane zawiadomienie o terminie rozprawy zamieszkuje z rodziną, jak również prowadzona jest tam kancelaria radcy prawnego M. K. Zarówno skarżąca jak i r.pr. M. K. byłi obecni w mieszkaniu w dniach 18 listopada – 4 grudnia 2013 r. W wyniku rozpoznania reklamacji skarżącej Poczta Polska S.A. poinformowała skarżącą, że pomimo podjętych wyników nie udało się ustalić przyczyn nie otrzymania zawiadomień (awizo).
Sąd wskazał, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało prawidłowo doręczone skarżącej w sposób przewidziany w art. 73 p.p.s.a. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdowała się informacją o miejscu pozostawienia stosownego zawiadomienia o przesyłce, jak również zamieszczono informację o przyczynie niemożności doręczenia przesyłki w sposób właściwy lub zastępczy – w ocenie Sądu zawiadomienie zostało prawidłowo doręczone. Sąd nie dał wiary zapewnieniom skarżącej o braku pozostawiania przez pracownika Poczty Polskiej awiza odnoszącego się do zawiadomienia o terminie rozprawy. Zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
R. K. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniu zarzucono naruszenie:
1 przepisów prawa procesowego:
- a) art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez nieprzywrócenie skarżącej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pomimo co najmniej uprawdopodobnienia przez skarżącą okoliczności braku jej winy w uchybieniu terminu
- b) art. 73 p.p.s.a poprzez nieprawidłowe uznanie. iż pismo WSA w Warszawie zostało skarżącej prawidłowo doręczone podczas gdy w skrzynce brak było zarówno awizo pierwszego jak i powtórnego. (skarżąca wniosła na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z dokumentu zawierającego odpowiedź Poczty Polskiej S.A. z dnia 13 marca 2014 r. na skargę dotyczącą nieotrzymania zawiadomień o przesyłce.
- 2. nierozważnie wszystkich argumentów podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przedstawionych na okoliczność, iż nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie było możliwości usunięcia przeszkody uniemożliwiającej dotrzymanie terminu, a w szczególności nieodniesienie się przez Sąd do zawartej we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, iż skarżąca posiada praktyczną wiedzę dotyczącą długości postępowań sądowoadministracyjnych, zdobytej przez uczestniczenie w rozprawach sądowoadministracyjnych w ramach wykonywania pracy zawodowej.
- - niewyjaśnienie na jakiej podstawie odmówiono wiarygodności dowodom w postaci oświadczenia r.pr. M. K. oraz awizo operatora pocztowego.
W ocenie skarżącej Sąd błędnie uznał, że doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy w trybie art. 73 p.p.s.a., jak również, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, a w konsekwencji do odmowy przywrócenia skarżącej terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik organu wniósł o jego nieuwzględnienie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Regułą w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Przepis art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a. przewiduje bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Zgodnie zaś z przepisem art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie - jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie - jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia NSA: z 20 lutego 2012 r., II FZ 145/12; z 24 listopada 2011 r., II FZ 711/11).
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. W tym zakresie sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia faktów, na które powołuje się strona domagająca się przywrócenia terminu. Daje to sądowi możliwość dokładnego uwzględnienia wszelkich okoliczności konkretnego przypadku (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę powołane w toku postępowania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodabniają brak winy skarżącej w przekroczeniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Oświadczenia złożone przez skarżącą, radcę prawnego M. K., czy też niejednoznaczna odpowiedź na skargę Poczty Polskiej przemawiają za uwzględnieniem w tej konkretnej sprawie zażalenia skarżącej i przywróceniem skarżącej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że w niniejszej sprawie w istocie ziściły się wskazane w art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanki, które warunkują przywrócenie uchybionego terminu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić skarżącej termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.