Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 408/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 26 stycznia 2005 r. nr ŚR.V.BA. 7452-3-14-04 w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej i zakazu wydobywania kruszywa uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponadto orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz W. K. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
O kosztach, zasądzonych w powyższym wyroku na rzecz skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. W uzasadnieniu stwierdził, że w art. 44 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1462) wprowadzona została zasada, że w toczących się postępowaniach sądowych i administracyjnych w zakresie zadań podlegających przekazaniu na podstawie ustawy, w których stroną jest wojewoda, stroną staje się właściwa jednostka samorządu terytorialnego. Sąd podniósł, że w ustawie tej nie zawarto przepisów szczególnych odnośnie zasądzania kosztów postępowania w takiej sytuacji, jak również nie wyłączono reguły zawartej w powołanym art. 200 p.p.s.a.
Pismem z dnia 11 stycznia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu złożyło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w przedmiocie zwrotu skarżącemu kosztów postępowania. Kolegium wniosło o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Ewentualnie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie sprawy i zasądzenie kosztów postępowania od Wojewody Małopolskiego. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 200 p.p.s.a. poprzez zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego dla skarżącego, pomimo że organem, który wydał zaskarżoną decyzję był Wojewoda Małopolski. W uzasadnieniu SKO podniosło, że zwrot kosztów postępowania nie powinien spoczywać na nim, z uwagi na fakt wydania decyzji przez inny organ. Zdaniem Kolegium, uznanie go za stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie miało wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące kosztów w tym postępowaniu, gdyż art. 200 p.p.s.a. nie posługuje się sformułowaniem "strona", lecz "organ, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność". W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, obciążenie go kosztami postępowania w niniejszej sprawie nie znajduje umocowania w przepisach prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Podniesiony w zażaleniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 200 p.p.s.a. nie jest trafny.
Poruszane przez Samorządowe Kolegium zagadnienie prawne zostało niezasadnie zawężone do wykładni językowej części przepisu art. 200 p.p.s.a., tj. do sformułowania, iż zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu "od organu, który wydał zaskarżony akt..." błędnie przeciwstawiając, w przywołanym kontekście normatywnym, pojęciu strony postępowania sądowego pojęcie organu wydającego zaskarżony akt w postępowaniu administracyjnym.
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz.1462) w art. 44 postanawia, że w toczących się postępowaniach sądowych i administracyjnych w zakresie zadań podlegających przekazaniu na podstawie ustawy, w których stroną jest wojewoda, stroną staje się właściwa jednostka samorządu terytorialnego (ust. 1), zaś "Niezakończone postępowania administracyjne w zakresie spraw podlegających przekazaniu na podstawie ustawy toczą się nadal przed organami, które przejęły zadania i kompetencje" (ust. 2). Po przejęciu z mocy ustawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kompetencji do orzekania w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej i zakazu wydobywania kruszywa na podstawie właściwych przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 97 ze zm.) i rozporządzenia RM z dnia 27 października 2003 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie stawek i opłat eksploatacyjnych (Dz. U. Nr 185, poz. 1804) brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że nie jest ono "organem", o którym mowa w art. 200 p.p.s.a.
W świetle treści art. 12 oraz art. 32 p.p.s.a., gdy ustawodawca posługuje się w przepisie określeniem "strona" należy przyjmować, że konkretne uregulowanie dotyczy zarówno skarżącego, organu administracji, którego działanie lub zaniechanie jest przedmiotem skargi, jak i uczestnika postępowania, a przez przeciwstawienie osoby skarżącego organowi (art. 32), ustawodawca z kolei daje wyraz obowiązywania kontradyktoryjnego modelu postępowania sądowoadministracyjnego.
W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest zarówno organem administracji publicznej, co wynika z treści art. 44 ust. 2 ustawy zmieniającej (...), jak i stroną postępowania w rozumieniu art.199 p.p.s.a. w zw. z art. 44 ust. 1 w/w ustawy zmieniającej.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym I instancji nie obowiązuje zasada odpowiedzialności za wynik postępowania, taka jak obowiązuje w postępowaniu cywilnym w procesie (art. 98 § 1), lecz zasada zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji (art. 200 p.p.s.a.). Na użytek rozważanego zarzutu zważyć trzeba, iż obowiązuje ona nie tylko w razie uchylenia zaskarżonej decyzji, ale i w innych przypadkach określonych w art. 145 – 150 p.p.s.a., w których sąd uwzględnia skargę. Oznacza to, że podmioty biorące udział w postępowaniu sądowym ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem (art. 199 p.p.s.a.), a w konsekwencji uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, skarżącemu przysługiwał na podstawie art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania. Zasada zaś unifikacji i koncentracji kosztów postępowania nie przemawia za dopuszczalnością ich rozdrabniania zarówno wg pojedynczych środków zaczepnych i obronnych, jak również poszczególnych etapów procesu. (S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych s. 49 i nast.).
Rozważając zatem stanowisko Samorządowego Kolegium również i z tego punktu widzenia, nie wytrzymuje krytyki wyłaniający się w tym kontekście pogląd np. o możliwości obciążenia kosztami postępowania sądowego organu, który utracił kompetencję na mocy ustawy i nie działał w postępowaniu sądowym, czy też rozłożenia kosztów postępowania pomiędzy tymi organami.
Z powyższych względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. zażalenie podlegało oddaleniu.