Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 159/17 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działając na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w skrócie: p.p.s.a. wezwał M. T. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niezwrócenia certyfikatu kompetencji zawodowych w transporcie drogowym, w wysokości 100 zł, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Wezwanie zostało doręczone stronie w dniu [...] marca 2017 r.
M. T. (dalej: skarżący) w terminie do uiszczenia wpisu złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego bez poniesienia uszczerbku, jednocześnie stwierdził, że w pouczeniu o możliwości wniesienia skargi na opisaną wyżej decyzję SKO w Katowicach nie było informacji o opłatach, dlatego konieczność uiszczenia wpisu od skargi była dla niego zaskoczeniem. W dalszej części zażalenia przedstawił argumentację dotyczącą trudnej sytuacji materialnej. Do zażalenia skarżący załączył wypełniony druk PPF.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Takimi pismami są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania.
Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku określają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należą do nich: podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). W tej sprawie wnoszący skargę nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też na podstawie orzeczenia sądu.
Wprawdzie skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy w tym postępowaniu, ale uczynił to dopiero na etapie zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Jak wynika z akt sprawy, kolejnym zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący został wezwany do złożenia oświadczenia, czy jego pismo z dnia [...] marca 2017 r., zgodnie z jego nazwą, stanowi zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, czy też – na co wskazywała jego treść – jest to wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z brakiem odpowiedzi skarżącego na to zarządzenie, WSA w Gliwicach przyjął, że pismo skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. stanowi zarówno zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji skierował to zażalenie wraz z aktami sprawy do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem, a argumentacja strony przedstawiona w zażaleniu nie podważa tej oceny.
Zaskarżenie zarządzenia Przewodniczącego w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu prowadzi do tego, że Naczelny Sąd Administracyjny ocenia, czy zachodziły podstawy prawne do wezwania o uiszczenie wpisu i czy wysokość tej opłaty została określona zgodnie z obowiązującymi przepisami. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji SKO w Katowicach jest kara pieniężna w wysokości 500 zł z tytułu niezwrócenia certyfikatu kompetencji zawodowych w transporcie drogowym. W tej sytuacji, zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawidłowo Przewodniczący Wydziału II WSA w Gliwicach ustalił wpis na 100 zł, gdyż przepis ten stanowi, że w sprawach, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi do 10 000 zł, pobiera się wpis stosunkowy w wysokości 4%, nie mniej niż 100 zł.
Pozostałe kwestie podnoszone w zażaleniu, dotyczące trudnej sytuacji materialnej skarżącego nie mogły być przedmiotem oceny na tym etapie postępowania, bowiem stanowią one uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, który dopiero będzie rozpoznawany przez Sąd pierwszej instancji.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.