Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 12 czerwca 2015 r. (sygn. akt Sygn. V SA/Wa 991/15) odmówił wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] grudnia 2014 r. nr [...], w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych.
Skarżąca we wniosku wskazała, że w przypadku konieczności zapłaty kwoty wskazanej w tej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącej, zwłaszcza w kontekście konieczności wprowadzania zmian do uchwalonego przez Radę Gminy S. budżetu gminy i dokonywania w tym zakresie przesunięć środków, których skarżąca nie planowała. Zdaniem skarżącej ewentualne przesunięcia w tym budżecie byłyby zasadne jedynie w sytuacji potencjalnego oddalenia skargi w całości. Natomiast w przypadku uwzględnienia skargi, dokonywanie zmian w budżecie zwiększających deficyt budżetowy na obecnym etapie postępowania, tylko po to by, w przypadku wydania pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia, dokonywać ponownych przesunięć, nie znajduje uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając wniosek wyjaśnił, że skarżąca nie uzasadniła go w wymagany sposób. Dlatego też nie można było dokonać oceny merytorycznej tego wniosku w celu ustalenia, czy wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zdaniem WSA niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na skutek wykonania zaskarżonej decyzji nie może być utożsamiane wyłącznie z ewentualną koniecznością przesunięcia środków w jej budżecie. Powołując się na konieczność dokonania takiego przesunięcia skarżąca Gmina powinna dodatkowo wykazać w szczególności, jakim deficytem obciążony jest jej budżet i jaki wpływ na powiększenie tego deficytu – i w efekcie na realizację zadań zaplanowanych w tym budżecie – będzie mieć zwrot dofinansowania w określonej zaskarżoną decyzją kwocie 3.500 zł. Takich informacji w rozpoznawanym wniosku zabrakło, wobec czego należało wniosek ten oddalić jako nieuzasadniony.
Gminy S. w zażaleniu na to postanowienie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji:
- a) naruszenie przepisów postępowania – art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), poprzez dokonanie wykładni tego przepisu w ten sposób, że wymaga on wykazania (udowodnienia) istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, skutkującym dokonaniem ustalenia, że Skarżąca nie wykazała, że wykonanie decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody, które to uchybienie skutkowało następnie oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji;
- b) naruszenie przepisów postępowania – art. 228 § 1 Kpc w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przy ocenie zasadności wniosku faktów powszechnie znanych a dotyczących specyfiki funkcjonowania jednostki samorządu terytorialnego, co skutkowało oddaleniem wniosku;
- c) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 243 Kpc w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przy ocenie zasadności wniosku przytoczonych przez Skarżącą okoliczności faktycznych stanowiących uprawdopodobnienie możliwości wystąpienia znacznej szkody a wymaganie od Skarżącej udowodnienia przytoczonych okoliczności, co skutkowało nieoparciem się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, a w efekcie tego oddaleniem wniosku;
Skarżąca wyjaśniła, że uchwałą nr [...] z [...] marca 2015 r. Gmina S. określiła maksymalną kwotę deficytu budżetu na 2015 r. w wysokości 1.045.794,00 zł, wskazując jednocześnie, że cały deficyt wynika z wydatków na realizację zadań inwestycyjnych w 2015 r. – tym samym nie dopuszcza się wystąpienia deficytu w wydatkach bieżących. Wskazano także, że źródłem pokrycia deficytu będą zaciągnięte kredyty i pożyczki, których limity określa Rada Gminy.
Zwiększając wydatki bieżące o kwotę 3.500,00 zł Wójt Gminy musiałby zwrócić się do Rady Gminy o zatwierdzenie zwiększenia deficytu budżetu. Spowodowałoby to wzrost kwoty zaciąganych kredytów i pożyczek oraz kosztów obsługi zadłużenia Gminy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. i wynikającego z niego obowiązku strony domagającej się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przedstawienia okoliczności pozwalających na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności WSA prawidłowo ocenił wniosek skarżącej. Nie zawierał on bowiem dostatecznego uzasadnienia wskazującego na możliwość wystąpienia po stronie Gminy niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] grudnia 2014 r.
Mając jednak na uwadze treść zażalenia, a zwłaszcza podniesione w jego uzasadnieniu okoliczności oraz informacje zawarte we wniosku Gminy S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca obecnie wskazała okoliczności, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Kierując się zasadą szybkości postępowania określoną w art. 7 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] grudnia 2014 r.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może postanowić o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że chodzi o taką szkodę majątkową, a także niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04).
W ocenie NSA skarżąca obecnie uprawdopodobniła, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji może zaistnieć niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.
Obowiązek natychmiastowego zwrotu wskazanej w zaskarżonej decyzji kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach gminy, a konieczność wprowadzenia zmian do uchwalonego już budżetu i dokonywania w tym zakresie przesunięć środków, których gmina nie planowała. Jak wskazała skarżąca, budżet gminy jest konstruowany i uzgadniany w dłuższym czasie. Jest wynikiem kompromisów i ważenia interesów, dlatego też niewskazana jest pochopna ingerencja w ten dokument. Przesunięcia budżetowe mogą spowodować znaczną szkodę – wielokrotnie większą od samej kwoty zwracanego dofinansowania.
Ponadto jak wskazano w zażaleniu Rada Gminy S. uchwałą nr [...] z [...] marca 2015 r., w sprawie zmian w budżecie na 2015 rok, określiła maksymalną kwotę deficytu budżetu na 2015 rok w wysokości 1.045.794,00 zł (§ 3 uchwały). Jednocześnie Rada Gminy określiła w załączniku inwestycyjnym (załącznik nr 3 do uchwały), że cały deficyt wynika z wydatków na realizację zadań inwestycyjnych w 2015 r., tym samym nie dopuszcza wystąpienia deficytu w wydatkach bieżących. Źródło pokrycia deficytu stanowią przychody z zaciągniętych kredytów i pożyczek, których limity określa również Rada Gminy.
Wójt Gminy zwiększając wydatki bieżące o kwotę 3.500,00 zł, nie mając wolnych środków w zatwierdzonym przez Radę Gminy Planie finansowym musiałby zwrócić się do Rady Gminy o zatwierdzenie zwiększenia deficytu budżetu o tę kwotę co powodowałoby zwiększenie kwoty zaciąganych kredytów i pożyczek i wzrost kosztów obsługi zadłużenia Gminy.
Mając na uwadze specyficzny charakter gminy jako jednostki samorządu terytorialnego, wynikający z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), a w zakresie jej budżetu z ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), która działając na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa ma ograniczoną swobodę w dysponowaniu środkami pieniężnymi, uznać należy, że przedstawione przez Gminę S. okoliczności związane z jej aktualnymi możliwościami dysponowania środkami z budżetu i zobowiązaniami, jakie obciążają jej budżet, przemawiają za zasadnością żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] grudnia 2014 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z 193 p.p.s.a.. orzekł jak sentencji.