Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w O postanowieniem z dnia 13 lipca 2015 r. odmówił J K przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora O Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O z dnia [..] października 2014 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym.
J K we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podał, że poczta w Oleśnie, gdzie mieszka, jest czynna w dni robocze do godz. 18.00. W związku z powyższym, w celu wysłania skargi kasacyjnej, w dniu 3 czerwca 2015 r. udał się do najbliższej placówki pocztowej czynnej całodobowo, która mieści się w Opolu. Po dotarciu do Opola, około godz. 23.15, okazało się, że Urząd Pocztowy Opole 1, przy ul. Krakowskiej 46, jest zamknięty, a na drzwiach wejściowych znajduje się kartka bez urzędowej pieczęci z informacją, że 3 czerwca 2015 r. poczta będzie czynna do godziny 22.00, a 4 czerwca 2015 r. będzie nieczynna. Na dowód powyższego skarżący załączył dokumentację zdjęciową i płytę CD oraz wydruki z Internetu dotyczące godzin otwarcia placówki. Dodał również, że 25 maja 2015 r. przebywał w Opolu i w tym dniu nie było wywieszki o zmianie godzin urzędowania, a widniała jedynie informacja o całodobowym otwarciu placówki.
Skarżący próbował znaleźć sposób na potwierdzenie nadania przesyłki, w tym celu rozmawiał ze strażnikiem budynku Poczty, który odmówił przyjęcia przesyłki. Rozmawiał też z funkcjonariuszem Komendy Wojewódzkiej Policji, a następnie z funkcjonariuszami Komendy Miejskiej Policji, którzy wyjaśnili, że nie są uprawnieni do przyjęcia skargi kasacyjnej; potwierdzili jedynie na kopercie fakt przybycia skarżącego w dniu 3 czerwca 2015 r. o godz. 23.50.
W piśmie z dnia 2 lipca 2015 r. Poczta Polska wyjaśniła, że informacja o zmianie godzin pracy Urzędu Pocztowego Opole 1, była wywieszona najprawdopodobniej od 20 maja 2015 r., a na stronie internetowej Poczty Polskiej była umieszczona od 19 maja 2015 r. Jednocześnie Poczta Polska poinformowała, że na terenie województwa opolskiego nie funkcjonuje inna placówka całodobowa.
W ocenie Sądu I instancji nie było obiektywnych i niezależnych od skarżącego przeszkód w terminowym wniesieniu skargi kasacyjnej. Za tego rodzaju przesłankę, wykluczającą winę w nieterminowym wniesieniu skargi kasacyjnej, nie można uznać skrócenia godzin otwarcia placówki pocztowej w dniu 3 czerwca 2015 r. Zdaniem Sądu, nie jest sytuacją niespodziewaną i nadzwyczajną, że w okresie przedświątecznym, świątecznym, czy w czasie tzw. długich weekendów, różne instytucje są krócej otwarte lub nawet zamknięte. Przeciwnie, są to sytuacje od wielu lat powszechnie występujące, a więc typowe. Doświadczenie życiowe nakazywało przewidzieć, że w dniu 3 czerwca 2015 r., poprzedzającym dzień świąteczny Bożego Ciała, placówki pocztowe mogą być otwarte krócej niż zazwyczaj.
Skarżący ustalał godziny otwarcia placówki pocztowej w Opolu przy ul. Krakowskiej 46 lecz uczynił to w sposób niestaranny, bo wedle Poczty Polskiej informacje o skróconym czasie pracy były dostępne najprawdopodobniej od 20 maja 2015 r. W związku z powyższym WSA uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
W zażaleniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Opolu. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z treścią § 39 regulaminu świadczenia powszechnych usług pocztowych w miastach wojewódzkich co najmniej jedna placówka pełni obsługę całodobowo we wszystkie dni tygodnia, z wyjątkiem Świąt Bożego Narodzenia, Wielkiej Nocy i Nowego Roku. Z § 40 wynika zaś, że przed wejściem do placówki pocztowej umieszcza się nazwę najbliższej placówki, która jest dostępna całodobowo. Skarżący podał, że żaden przepis nie przewiduje odstępstw od powyższych uregulowań.
W Urzędzie Pocztowym w Oleśnie, gdzie mieszka skarżący, na drzwiach wywieszona była jedynie informacja, zgodnie z którą najbliższa całodobowa placówka mieści się w Opolu, przy ul. Krakowskiej 46, nie było tam żadnej wzmianki o skróceniu godzin pracy w dniu 3 czerwca 2015 r. W Opolu – jak wynika z pisma Poczty Polskiej – informacja o zmianie godzin urzędowania została umieszczona na drzwiach placówki "najprawdopodobniej od dnia 20 maja 2015 r."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, postanowienie NSA z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II GZ 516/13).
W rozpoznawanej sprawie WSA uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu, ponieważ skarżący nie zachował należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw. Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Jak trafnie wskazał skarżący z regulaminu świadczenia powszechnych usług pocztowych wynika, że w miastach wojewódzkich co najmniej jedna placówka pocztowa pełni obsługę całodobowo we wszystkie dni tygodnia, z wyjątkiem Świąt Bożego Narodzenia, Wielkiej Nocy i Nowego Roku. Taką placówką jest poczta w Opolu przy ul. Krakowskiej nr 46. Sprzeczne z regulaminem skrócenie czasu pracy poczty nie może skarżącego pozbawić prawa do wniesienia skargi kasacyjnej.
W ocenie Sądu I instancji nie jest sytuacją nadzwyczajną, że w okresie przedświątecznym, przykładowo w czasie tzw. długich weekendów, różne urzędy są krócej otwarte. Trzeba mieć jednak na uwadze, że po pierwsze nie dotyczy to wszystkich instytucji, ponieważ w pewnych zakładach pracy nie można nawet czasowo wstrzymać działalności, a po drugie w wielu placówkach dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania ustanawia się dyżury. Poczta w Opolu jest właśnie taką dyżurną placówką, jedną z niewielu w Polsce, która ma zapewniać całodobową obsługę z wyjątkiem Świąt Bożego Narodzenia, Wielkiej Nocy i Nowego Roku. W związku z tym skarżący miał prawo oczekiwać, że placówka ta będzie otwarta w przeddzień Bożego Ciała o godzinie 23.15.
Nie można uznać, że skarżący ponosi winę w nieterminowym wniesieniu skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy naruszono przepisy regulaminu świadczenia powszechnych usług pocztowych i skrócono godziny urzędowania placówki pocztowej w Opolu. Skarżący miał prawo do nadania tego pisma procesowego do dnia 3 czerwca do godziny 24.00.
Nie zmienia tego faktu okoliczność, podana w piśmie Poczty Polskiej, że informacja o skróceniu czasu pracy Urzędu była wywieszona na drzwiach placówki "najprawdopodobniej od dnia 20 maja". Po pierwsze wskazać należy, że taka modyfikacja godzin otwarcia placówki jest niezgodna z regulaminem, a po drugie Poczta nie jest w stanie dokładnie sprecyzować czasu wywieszenia tej informacji.
W Urzędzie Pocztowym w Oleśnie, gdzie mieszka skarżący, na drzwiach wywieszona jest informacja, że najbliższa całodobowa poczta mieści się w Opolu przy ul. Krakowskiej 46. Nie została tam umieszczona informacja o skróceniu czasu pracy w okresie przedświątecznym. Gdyby taka wiadomość była umieszczona skarżący, zamiast jechać do Opola, mógłby udać się do Częstochowy.
Wobec przedstawionych okoliczności należy uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188, art. 197 § 2, art. 86 § 1 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.