Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 97/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. odrzucił skargę J. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Sąd stwierdził, że wpis sądowy od skargi został uiszczony z uchybieniem terminu – [...] maja 2014 r., podczas gdy termin do jego uiszczenia upłynął [...] maja 2014 r.
Pismem z [...] czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącej – W. Z. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Postanowieniem z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 97/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. odmówił J. M. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W ocenie Sądu nieobecność pełnomocnika spowodowana wyjazdem służbowym oraz powzięcie błędnej informacji o dacie doręczenia wezwania od osoby, która odebrała przesyłkę nie są okolicznościami wskazującymi na brak winy w uchybieniu terminowi. D. Z., która odebrała przesyłkę, nie zachowała należytej staranności w przekazaniu przesyłki pełnomocnikowi skarżącej, co pociąga konsekwencje dla tego pełnomocnika i tym samym dla samej strony. Pełnomocnik skarżącej ponosi bowiem odpowiedzialność za dobór osób, którym powierza prowadzenie swoich spraw w czasie jego nieobecności, tym samym odpowiada za błąd osoby, którą upoważnił do odbioru korespondencji.
Również wyjazdu służbowego nie można zakwalifikować jako okoliczności niezależnej od pełnomocnika. Wyjazd związany z pracą jest zwykle do przewidzenia i przy dołożeniu należytej staranności pozwala na podjęcie działań zapobiegających uchybieniu terminu do dokonania czynności
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylnie i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zarzuciła naruszenie art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Skarżąca stwierdziła, że pełnomocnik skarżącej jest prezesem spółki z o.o. W terminie [...] maja 2014 r. musiał wyjechać w inne części kraju w związku z koniecznością zapoznania się ze stanem towarów przeznaczonych przez Agencję Mienia Wojskowego w W. i T. do przetargów oraz odebrania z magazynów wcześniej zakupionego towaru. Wyjazdy te były nagłe. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał w czasie jego nieobecności, tj. [...] maja.
Ponadto, stwierdził, że osoba, która odebrała przesyłkę z Sądu poinformowała go błędnie o dacie odebrania przesyłki. Wskazała jako dzień doręczenia wezwania [...] maja 2014 r., a nie [...] maja 2014 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostało łącznie 5 przesłanek: strona uchybiła terminowi do dokonania czynności, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin, uchybienie terminowi powoduje negatywne konsekwencje dla strony. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
W sprawie sporne jest, czy uchybienie terminowi było zawinione przez stronę.
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08).
Zakres pojęcia wina w uchybieniu terminu obejmuje również winę osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonania czynności (vide M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 410), a więc także pełnomocnika strony.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że pełnomocnik skarżącej uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi bez swojej winy. Nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie W. Z., że o braku jego winy świadczy fakt, że w czasie doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu przebywał na wyjeździe służbowym oraz błędne poinformowanie go o terminie doręczenia wezwania przez osobę, która je odebrała. Należy bowiem stwierdzić, że W. Z., dbając należycie o interesy skarżącej – jako jej pełnomocnik – powinien był tak zorganizować odbiór przesyłek pod swoją nieobecność, aby zostać poinformowanym prawidłowo o terminie doręczenia. Zaniechanie pełnomocnika skarżącej w tym zakresie uniemożliwia stwierdzenie, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji