Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 985/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił wniosek J. N. o przywrócenie terminu do uzupełnienia barków formalnych skargi na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Referując na wstępie uzasadnienia stan faktyczny sprawy Sąd I instancji podał, że w dniu 26 maja 2009 r. do WSA w K. wpłynęła skarga J. N. reprezentowanego przez adwokata I. K. – P. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku wypłaty płatności.
Z uwagi na treść art. 215 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), pełnomocnik skarżącego pismem datowanym na dzień 16 lipca 2009 r. wezwany został o uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Pomimo wezwania pełnomocnik skarżącego nie udzielił w terminie wymaganej informacji, jednakże w dniu 14 sierpnia 2009 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, uzupełniony następnie pismem z dnia 6 października 2009 r. W uzasadnieniu wniosku adwokat I. K. – P. stwierdziła, że skarżący uchybił terminowi bez swojej winy, albowiem domownicy nie przekazali mu informacji o konieczności wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, co zostało ujawnione w dniu 12 sierpnia 2009 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wskazała, że zaskarżona decyzja nie obejmuje "należności pieniężnej", od której można by naliczyć wpis stosunkowy na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193).
Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia Sąd I instancji podniósł, iż za okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu nie można uznać faktu, iż domownicy skarżącego nie przekazali mu informacji o telefonie pełnomocnika. Ponadto Sąd wskazał, że obowiązkiem pełnomocnika było podjęcie więcej niż jednej próby kontaktu z klientem, zwłaszcza w sytuacji, gdy zbliżał się koniec terminu wyznaczonego do usunięcia braków formalnych skargi. Tymczasem z pism adwokat I. K. – P. nie wynika, by były z jej strony kolejne próby kontaktu ze skarżącym.
Sąd I instancji uznał za niezasadne stanowisko pełnomocnika skarżącego, iż do skargi na decyzję w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego nie ma zastosowania art. 215 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota wstrzymanej raty przyznanej uprzednio, na mocy odrębnej decyzji, płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku wypłaty tej płatności.
Zażalenie na postanowienie WSA w K. z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 985/09, wniósł J. N., żądając jego zmiany i przywrócenia terminu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Strona zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła obrazę przepisów postępowania, to jest art. 87 § 2 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie, w konsekwencji błędnie ustalonego stanu faktycznego i przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła, iż nie ze swojej winy uchybiła terminowi, na co nie pozwala zgromadzony w sprawie materią dowodowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Według art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W przedmiotowej sprawie skarżący jako przyczynę uchybienia terminowi wskazał na fakt nieprzekazania mu informacji przez domowników o telefonie pełnomocnika. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych (por. post. NSA z dnia 10 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117, wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 153/97, post. WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05) powyższa okoliczność nie może być uznana za uzasadniającą brak winy strony w uchybieniu terminu. Strona zobowiązana była bowiem z należytą starannością prowadzić swoje sprawy, w szczególności korzystając z usług profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji zasadnie w tej sytuacji odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Jednocześnie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma pełnomocnik skarżącego, twierdząc iż w niniejszej sprawie nie powinien być uiszczony wpis stosunkowy. Jak podkreślono w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2008 r. (sygn. akt I GSK 2039/06, niepubl.), na etapie wnoszenia skargi i nadaniu jej biegu chodzi o ustalenie, czy zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie co do istnienia (wysokości) określonej należności pieniężnej i czy to rozstrzygnięcie jest do sądu zaskarżone. Ponadto, zwrócono uwagę, że ze względu na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania skardze biegu, w przepisach dotyczących tego wpisu (art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a.) chodzi o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub z treści tej skargi wynika, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy.
Wstrzymanie płatności jakiegokolwiek świadczenia, w tym przypadku płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku wypłaty, uniemożliwia ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia i uzasadniony jest obowiązek uiszczenia wpisu stałego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.