Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1186/24, odrzucił skargę A. Sp. z o.o. Sp. k. w L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 stycznia 2024 r., w przedmiocie wszczęcia postępowania w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie błędnych danych dotyczących kategorii pojazdu.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że skarżąca spółka zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. została wezwana przy piśmie Sądu z dnia 7 maja 2024 r. do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków została odebrana przez upoważnionego pracownika pełnomocnika skarżącej w dniu 27 maja 2024 r. Zgodnie z notatką z dnia 14 czerwca 2024 r., do dnia 14 czerwca 2024 r. w rejestrze opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy.
Sąd I instancji wyjaśnił, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 maja 2024 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – karta 31 akt sądowych. Termin do uiszczenia wpisu upłynął zatem bezskutecznie 3 czerwca 2024 r. W Rejestrze Opłat Sądowych do dnia wydania postanowienia nie zidentyfikowano wpłaty.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka, zaskarżając je w całości oraz domagając się jego uchylenia. Z ostrożności procesowej wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- 1. art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez brak doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego zgodnie z zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2024 r., o którym mowa w uzasadnieniu postanowienia z dnia 2 lipca 2024 r.;
- 2. art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych w terminie, gdyż Sąd nie doręczył wezwania do uzupełnienia braków formalnych poprzez uiszczenie wpisu, gdzie jedyną korespondencją, jaką otrzymał pełnomocnik skarżącej była:
- a) przesyłka pocztowa o numerze [...] - kopia koperty w załączeniu;
- b) odpowiedź na skargę z dnia 9.04.2024 r.
Skarżąca spółka stwierdziła, że przesyłka doręczona do kancelarii w dniu 27 maja 2024 r. nie zawierała wezwania do uiszczenia wpisu, a przesyłką tą Sąd doręczył odpowiedź na skargę. Sąd nie doręczył zatem wezwania do wpisu i skarżąca nie miała żadnej wiedzy w przedmiocie takiego wezwania, a tym samym nie można wobec strony wyciągać tak daleko idących konsekwencji w postaci odrzucenia skargi.
Skarżąca dodała, że w załączeniu do zażalenia przedkłada oświadczenie upoważnionego pracownika kancelarii – E. C. (pracownika sekretariatu), tj. osoby, która prowadzi i zarządza korespondencją wychodzącą i przychodzącą. Wyjaśniła, że z korespondencji tej wynikają tożsame okoliczności jak z zarzutu.
Nadmieniła również, że przedkłada jedną stronę "dziennika korespondencji przychodzącej" kancelarii pełnomocnika skarżącej. Z korespondencji tej wynika, że 27 maja 2024 r. korespondencją przychodzącą odnotowany został wpływ pism od WSA w Warszawie VI SA/Wa 1186/24 "odpowiedź na skargę A. – GITD". Strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów celem wykazania zawartości przesyłki.
Strona wnosząca zażalenie stwierdziła także, iż postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu braku wpisu jest dla skarżącej niezwykle krzywdzące i sytuacja taka nie może się ostać, gdyż w zakresie tym nie ma zawinienia pełnomocnika skarżącej spółki i zespołu kancelarii.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że ani skarżąca, ani pełnomocnik nie mogą ponosić konsekwencji za "najprawdopodobniej" omyłkę sekretariatu Sądu, która zamknęła skarżącej drogę sądową.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu, Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę, skoro jej brak fiskalny nie został usunięty w zakreślonym terminie.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jednocześnie w myśl art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Wspomniany art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez Sąd. Przepisy te składają się na regulację, zgodnie z którą strona wnosząca pismo do sądu administracyjnego jest obowiązana uiścić od niego opłatę.
Zaniedbanie tego obowiązku, pomimo prawidłowego wezwania sądu do uzupełnienia braku fiskalnego, skutkuje zastosowaniem rygoru przewidzianego w przepisach prawa. Jeżeli pismem tym jest jeden ze środków zaskarżenia wymienionych w art. 220 § 3 p.p.s.a., to Sąd takie pismo odrzuci.
W rozpoznawanej sprawie, stwierdziwszy brak fiskalny skargi, Sąd I instancji prawidłowo zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. wezwał stronę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego oraz prawidłowo pouczył o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, wynikających z treści art. 220 § 3 p.p.s.a., tj. o rygorze odrzucenia skargi.
W sytuacji zasygnalizowanych w wezwaniu braków, na stronie skarżącej ciążył obowiązek zastosowania się do wezwania Sądu i uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Zasadnie zatem w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji wezwał spółkę do uzupełnienia braku fiskalnego, celem nadania środkowi zaskarżenia dalszego biegu.
Jak wynika z akt sprawy, zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz odpis odpowiedzi na skargę, przesłane na adres pełnomocnika skarżącej, zostały doręczone jedną przesyłką przy piśmie Sądu z dnia 7 maja 2024 r. w dniu 27 maja 2024 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta 31 akt sądowych). Zatem siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania upłynął w dniu 3 czerwca 2024 r. Z akt sprawy bezspornie wynika, że w zakreślonym przez WSA terminie skarżąca nie wykonała wezwania Sądu, tj. nie uiściła wpisu sądowego.
Podkreślenia wymaga, że siedmiodniowy termin przewidziany na uiszczenie wpisu (art. 220 § 1 p.p.s.a.), jest terminem ustawowym i nie może być wydłużany, bądź skracany na wniosek, bądź na skutek wniesienia środka zaskarżenia.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące.
Zatem wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1568; powoływanej dalej jako: k.p.c.), potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2265/12). W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZ 51/98). Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić. Tak więc to w interesie odbierającego przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi.
Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczyniono, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia stronie przesyłki doręczonej 27 maja 2024 r. Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości, przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki. W każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu lub tylko niektóre z nich, innymi słowy, że odebrał kopertę pustą albo niepełną.
Od profesjonalnego pełnomocnika zobowiązanego do zachowania należytej staranności w zakresie prowadzonych spraw wymagane jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji w kancelarii, aby osoba odbierająca korespondencję podpisując zwrotne potwierdzenie odbioru miała na uwadze wskazany w tym potwierdzeniu rodzaj przesyłki, a następnie sprawdziła jej zawartość. Wykrycie jakiejkolwiek nieprawidłowości obligowało pełnomocnika do wyjaśnienia tej kwestii w sekretariacie sądu.
W niniejszej sprawie skarżąca spółka nie podjęła więc skutecznej próby obalenia domniemania doręczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie takie domniemanie nie może zostać obalone jedynie na podstawie twierdzenia, że skarżąca otrzymała tylko odpowiedź na skargę, nie otrzymując zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Podkreślić należy, że przesyłka sądowa może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "Rodzaj przesyłki" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt I CZ 38/00). A zatem dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 707/11, z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 2088/11).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, znajdujące się w aktach rozpoznawanej sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru spełnia powyższe wymagania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (vide: karta 31 akt sądowych) wynika, że w dniu 27 maja 2024 r., jedną przesyłką zostało przesłane i doręczone na adres kancelarii profesjonalnego pełnomocnika skarżącej: odpis odpowiedzi na skargę oraz zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. O odbiorze takiej przesyłki (tożsamej co do zawartości wskazanej w dokumencie doręczenia) świadczy złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpis odbierającego przesyłkę pracownika kancelarii. Opis zawartości przesyłki w rubryce "Rodzaj przesyłki" zawiera informację: "dor. odpisu odp na skarg + wpis sąd." Takie skrótowe sformułowanie niewątpliwie wskazuje, że przesyłka zawierała odpowiedź na skargę wraz z zarządzeniem o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Zdaniem Sądu niedokonanie przez odbiorcę przesyłki weryfikacji jej zawartości oraz niedokładne przejrzenie dokumentów znajdujących się w przesyłce, stanowiło przejaw zaniedbania oraz braku należytej staranności, wymaganej od strony postępowania, a tym bardziej od profesjonalnego pełnomocnika.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. poprzez brak doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego zgodnie z zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2024 r., należy wyjaśnić, że powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 64 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponieważ sąd administracyjny wzywa stronę do uiszczenia wpisu sądowego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a., nie stosuje zaś do ww. wezwania przepisów k.p.a.
Nie zasługuje również na aprobatę podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych w terminie, gdyż Sąd nie doręczył wezwania do uzupełnienia braków formalnych poprzez uiszczenie wpisu. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., czyli z uwagi na nieuzupełnienie braku fiskalnego skargi, tj. brak uiszczonia wpisu sądowego. Na marginesie tylko podnieść należy, że omyłkowo dodany w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (jako jedna z podstaw prawnych odrzucenia przedmiotowej skargi), nie miał wpływu na wydane rozstrzygnięcie i nie przesądza o jego wadliwości.
Konkludując, wobec nieuiszczenia przez stronę skarżącą wpisu sądowego od skargi w zakreślonym terminie, pomimo prawidłowo doręczonego zarządzenia o wezwaniu do jego uiszczenia, zasadnie Sąd I instancji wydał postanowienie o odrzuceniu skargi.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.