Uzasadnienie
K. J., T. J. wspólnicy spółki cywilnej – Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe pismem z [...] listopada 2015 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] listopada 2015 r., nr [...].
W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca podniosła, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu wspólników spółki (T. J. i K. J.) i ich rodzin, wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Wspólnicy są głównymi żywicielami swoich rodzin – T. J. posiada na utrzymaniu żonę oraz ośmioletniego syna, K. J. utrzymuje natomiast żonę oraz dwójkę dzieci (14-letnie i 20-letnie). Głównym źródłem przychodów wspólników spółki jest działalność gospodarcza prowadzona zarówno w formie spółki cywilnej, jak i w innych przedsięwzięciach gospodarczych (udziału w spółkach handlowych oraz prowadzenie własnej działalności). Działalność ta polega na handlu detalicznym artykułami spożywczo-przemysłowymi prowadzonymi w sklepach. W 2014 r. T. J. osiągnął dochód w kwocie 104.046,90 zł, a K. J. osiągnął dochód w kwocie 147.612,15 zł. Zaznaczono, że analiza wyników finansowych za miesiące od stycznia do października 2015 r. wskazuje, że w 2015 r. osiągną oni znacznie niższy dochód niż w 2014 r.
Dochód skarżących w zasadzie w całości przeznaczany jest na zaspokojenie potrzeb rodziny, w tym zaspokajanie wszelkich zobowiązań skarżących, w tym kredytowych. Skarżący nie posiadają żadnych innych składników majątkowych z których orzeczona zaskarżoną decyzją kara pieniężna mogłaby zostać wyegzekwowana. W takiej sytuacji egzekucja skierowana zostanie do jedynego składnika majątkowego skarżących – środków pieniężnych znajdujących się na rachunkach bankowych, zarówno firmowych jak i prywatnych, co może mieć poważne i nieodwracalne konsekwencje dla skarżących, zarówno zawodowe jak i prywatne. Zajęcie wierzytelności na rachunkach bankowych uniemożliwi skarżącym prowadzenie działalności (zakup towarów do sklepów, zapłata bieżących zobowiązań, w tym wynagrodzeń pracowniczych oraz należności podatkowych). Organy celne nałożyły na skarżących cztery kary pieniężne w łącznej wysokości 126.000 zł. Zapłacenie takiej kwoty wykracza poza możliwości płatnicze skarżących.
Do wniosku załączono zeznania podatkowe wspólników o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2014 r. (PIT-36L, PIT/B) oraz podatkową księgę przychodów i rozchodów spółki za 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z 2 marca 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, przedłożone wraz z wnioskiem dokumenty nie świadczą o złej sytuacji finansowej wspólników i nie uprawdopodabniają niebezpieczeństwa utraty przez nich płynności finansowej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, na mocy której nałożona została kara w wysokości 36.000 zł. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie uprawdopodobniła także jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie 126.000 zł z tytułu nałożonych na nią kar pieniężnych. Sam fakt, iż łączna kwota wymierzonych kar jest stosunkowo wysoka w porównaniu do wyników finansowych w latach 2014 i 2015 – bez wykazania, jaka jest aktualna sytuacja finansowa wspólników, poza wskazanymi wyżej dokumentami, nie może przesądzać i nie przesądza o ich zdolnościach płatniczych, które pozostają w sprawie niewyjaśnione. Zaakcentować należy, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawców.
Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych wspólnicy spółki nie przedłożyli.
W związku z powyższym nie można zweryfikować, czy strona rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją (i innymi decyzjami), a co się z tym wiąże, że wykonanie tej decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z tych powodów WSA uznał, że strona skarżąca nie wykazała jednoznacznie, aby zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
K. J. i T. J., wspólnicy spółki cywilnej – Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe, wnieśli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z 2 marca 2016 r.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną interpretację i tym samym niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w bezpodstawnej odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z 9 listopada 2015 r., nakładającej na nich karę pieniężną, jak również przyjęcie, że w realiach sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a co najmniej skarżący nie przedłożyli dowodów na poparcie swojego stanowiska, podczas gdy skarżący w dostateczny sposób wykazali (przedkładając stosowną dokumentację), że zarówno ta jednostkowa kara pieniężna, jak również zbiorcza ich liczba (wobec skarżących prowadzone są bowiem dwa inne postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej) stanowi kwotę, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze skarżących w realiach sytuacji rodzinnej i finansowej kondycji wyznaczanej przedmiotem ich działalności i aktywności zawodowej, w związku z czym wniosek zasługiwał w całości na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Strona zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczył decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, przedłożone wraz z wnioskiem dokumenty nie świadczyły o złej sytuacji finansowej wspólników i nie uprawdopodobniły niebezpieczeństwa utraty przez nich płynności finansowej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji
Co prawda dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej przedstawili oni zeznania podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2014 r. oraz podatkową księgę przychodów i rozchodów spółki za 2015 r. jednak WSA słusznie uznał, że nie świadczą one o złej sytuacji finansowej wspólników skarżącej i nie uprawdopodabniają niebezpieczeństwa utraty przez nich płynności finansowej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Również fakt, że łączna kwota wymierzonych kar jest wysoka w porównaniu do wyników finansowych przedsiębiorstwa w latach 2014 i 2015 nie pozwoliła WSA automatycznie przesądzić braku zdolności płatniczych skarżących.
Na podstawie wybiórczo przedstawionych twierdzeń skarżących Sąd pierwszej instancji nie był więc w stanie ocenić, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.