Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 września 2018 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1421/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), odrzucił skargę Szkoły A (dalej: skarżąca) na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] maja 2018 r. (nr [...]) w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
WSA stwierdził, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA pełnomocnik skarżącej (pracownik A. K.) został wezwany pismem z 9 sierpnia 2018 r. do usunięcia braków formalnych skargi przez własnoręczne podpisanie skargi i odesłanie jej do WSA, a także o nadesłanie do WSA prawidłowo uwierzytelnionego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu potwierdzającego umocowanie w imieniu skarżącej do udzielenia pełnomocnictwa (tj. prawidłowo uwierzytelnionego przez notariusza statutu skarżącej). W wezwaniu wskazano, że uzupełnienie braków skargi musi nastąpić w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono 14 sierpnia 2018 r., a zatem termin do usunięcia braków formalnych upływał 21 sierpnia 2018 r. WSA stwierdził, że w dniu 22 sierpnia 2018 r. w Urzędzie Pocztowym Warszawa 9 skarżąca nadała pismo z 21 sierpnia 2018 r., z którego wynika, iż A. K. nie jest już pracownikiem skarżącej i dlatego skargę podpisał nowy pełnomocnik (adwokat).
Do pisma załączono skargę podpisaną przez nowego pełnomocnika oraz prawidłowo uwierzytelnione: pełnomocnictwo z 14 czerwca 2013 r. dla nowego pełnomocnika, decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o zatwierdzeniu jednolitego tekstu statutu skarżącej wraz z tymże statutem, uchwałę o powołaniu rektora skarżącej, który udzielił pełnomocnictwa.
Zdaniem WSA, skoro skarżąca nadała żądane dokumenty w urzędzie pocztowym w dniu 22 sierpnia 2018 r., to czynność ta została dokonana z uchybieniem siedmiodniowego terminu, który mijał 21 sierpnia 2018 r. WSA stwierdził, że w zgodnie z art. 85 ppsa czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wobec tego WSA uznał, że skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie jej braków w wyznaczonym terminie.
Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając je w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. Zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przez błędne ustalenie, że pismo skarżącej nie zostało nadane w wyznaczonym terminie.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że pismo stanowiące wykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi nadała w dniu 21 sierpnia 2018 r., a więc w zakreślonym terminie. Na potwierdzenie swojego stanowiska załączyła potwierdzenie nadania przesyłki oraz wydruk z monitoringu przesyłki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Kontrola instancyjna orzeczenia wydanego na tej podstawie obejmuje weryfikację tego, czy: 1) skarga miała brak formalny, 2) strona została prawidłowo wezwana do uzupełniania tego braku, 3) strona uzupełniła brak formalny w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania o jego uzupełnienie.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA pełnomocnik skarżącej został wezwany pismem z 9 sierpnia 2018 r. do usunięcia stwierdzonych braków formalnych skargi przez: "- własnoręczne podpisanie skargi i odesłanie jej do Sądu, - nadesłanie do Sądu prawidłowo uwierzytelnionego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu potwierdzającego umocowanie w imieniu skarżącej uczelni do udzielenia pełnomocnictwa (tj. prawidłowo uwierzytelnionego przez notariusza statutu uczelni)".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało sformułowane co do zasady prawidłowo. W sprawie niewątpliwie wystąpiły braki formalne skargi, których usunięcie było niezbędne do nadania jej dalszego biegu. Złożona skarga nie została bowiem podpisana, jak i nie wskazano w jej treści osoby uprawnionej do złożenia tejże skargi. WSA prawidłowo skierował wezwanie do A. K. (pracownika skarżącej), której pełnomocnictwo zostało złożone po wniesieniu skargi. Zasadnie wezwano też skarżącą do złożenia uwierzytelnionego odpisu statutu, co miało służyć ustaleniu osób uprawnionych do działania w imieniu skarżącej, w tym do udzielania pełnomocnictw procesowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zbyt rygorystyczne było jednak żądanie, aby składany statut został uwierzytelniony przez notariusza, skoro ten sam cel mógł być osiągnięty przez uwierzytelnienie ewentualnego odpisu w inny sposób przewidziany prawem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA błędnie również uznał, że skarżąca nie zachowała siedmiodniowego terminu na uzupełnienie braków skargi (który biegł między 15 a 21 sierpnia 2018 r.). WSA przyjął, że skarżąca nadała pismo stanowiące odpowiedź na wezwania do usunięcia braków skargi w dniu 22 sierpnia 2018 r. Podstawę dla przyjęcia tego stanowiska stanowiła prawdopodobnie pieczęć/datownik Urzędu Pocztowego Warszawa 9, odciśnięta na kopercie (k. 72 akt sądowych), w której znajdowało się wspomniane pismo skarżącej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zażaleniu skarżąca obaliła wynikające ze wspomnianej pieczęci domniemanie o nadaniu przesyłki w dniu 22 sierpnia 2018 r. Wskazać należy, że przesyłka ta została nadana jako przesyłka polecona nr [...] (vide koperta - k. 72 akt sądowych). Do zażalenia dołączono potwierdzoną przez adwokata za zgodność z oryginałem kopię książki adresowej kancelarii adwokackiej pełnomocnika skarżącej, z której wynika, że adresowana do WSA przesyłka polecona nr [...] została nadana w dniu 21 sierpnia 2018 r., czego dowodem jest pieczęć/datownik Urzędu Pocztowego Warszawa 9. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 17 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego.
Dodatkowo, za przyjęciem, że przedmiotowa przesyłka została nadana w dniu 21 sierpnia 2018 r. przemawia dołączony do zażalenia wydruk ze strony internetowej https://ecommerce.poczta-polska.pl/pl/obsluga-wysylek/emonitoring.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stanowisko WSA, iż skarżąca nie uzupełniła w terminie braków formalnych skargi jest co najmniej przedwczesne, a zatem postanowienie o odrzuceniu skargi podlegało uchyleniu.
Ponownie rozpoznając sprawę, WSA przeanalizuje dokumenty załączone do pisma pełnomocnika skarżącej z 21 sierpnia 2018 r. i oceni, czy skarżąca wykonała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Następnie - w zależności od wyników tej oceny - WSA podejmie stosowne czynności procesowe.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku art. 197 § 2 ppsa postanowił jak w sentencji.
PG