Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 3194/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 49 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa) pozostawił bez rozpoznania wnioski o wyłączenie sędziego oraz referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z [...] października 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zarządzeniem z 11 grudnia 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na powyższe skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 15 czerwca 2016 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił wnioskującemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, na co skarżący złożył sprzeciw, w którym zawarł wniosek o wyłączenie referendarza. Następnie, zarządzeniem z 8 września 2016 r. skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia z 11 grudnia 2015 r. poprzez uiszczenie wymaganego wpisu od skargi. Na skutek złożonego na to zarządzenie zażalenia, WSA w Warszawie wydał postanowienie z 27 października 2016 r. o jego odrzuceniu, z uwagi na niezaskarżalność. W zażaleniu na to postanowienie skarżący również zawarł wniosek o wyłączenie orzekającego w sprawie sędziego.
Zarządzeniem z 8 maja 2017 r. R. P. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosków o wyłączenie sędziego oraz referendarza sądowego w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia ich bez rozpoznania.
R. P. nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Powołując się na przepisy art. 49 § 1 i 2 ppsa, WSA w Warszawie wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziego i referendarza powinien zawierać m.in. wskazanie konkretnej osoby (z imienia i nazwiska), którego dotyczy żądanie, a także wskazywać przyczyny uzasadniające wyłączenie, które powinny być uprawdopodobnione przez stronę. Brak tych elementów uzasadnia wezwanie do uzupełnienia wniosku w trybie art. 49 § 1 ppsa, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 zdanie 1 ppsa). Z uwagi na niezastosowanie się skarżącego do wezwania wnioski należało pozostawić bez rozpoznania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie R. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 49 § 1 i 2 ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie.
W sprawie Sąd I instancji trafnie stwierdził, że wniosek o wyłączenie sędziego i referendarza obarczony jest brakami formalnymi podlegającymi uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 ppsa.
Przepis art. 18 § 1 ppsa (w związku z art. 24 § 1 ppsa, odnośnie referendarza) wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 ppsa sąd wyłącza sędziego (referendarza) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 ppsa. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego (referendarza) można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego (referendarza) i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny czy wątpliwości co do bezstronności sędziego (referendarza) są uzasadnione. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 ppsa wniosek o wyłączenie sędziego (referendarza) powinien zatem zawierać: oznaczenie sędziego (referendarza) poprzez wskazanie jego imienia i nazwiska, a także podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny.
Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie jako istnienie okoliczności, która w odniesieniu do konkretnej osoby mogłaby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Brak tych danych uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 ppsa.
Wniosek skarżącego nie odpowiadał wskazanym powyżej wymogom. Skarżący nie wskazał z imienia i nazwiska sędziego ani referendarza, którego wniosek dotyczy, nie podał również konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił. W tych warunkach zasadnie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez sprecyzowanie, wyłączenia którego sędziego i którego referendarza - z imienia i nazwiska - domaga się, a także do podania powodów żądania. Skarżący, mimo wezwania i prawidłowego pouczenia, w wyznaczonym terminie nie uzupełnił wskazanych w wezwaniu braków formalnych wniosku. W takiej sytuacji Przewodniczący był zobowiązany pozostawić wnioski o wyłączenie sędziego i referendarza bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 ppsa, co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które uznać należy za wydane prawidłowo.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.