Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Po 353/16 odrzucił zażalenie [...] na postanowienie tego Sądu z dnia 17 listopada 2016 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2016 r., w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 13 maja 2016 r. wezwano [...] (skarżącego) do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Referendarz sądowy WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Następnie Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 17 listopada 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza z dnia 15 września 2016 r.
Pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 17 listopada 2016 r.
WSA w Poznaniu zaskarżonym postanowieniem z 12 kwietnia 2017 r., odrzucił zażalenie.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, szczegółowo wymienione w pkt 1-10 tego przepisu. W myśl art. 258 § 1 i § 4 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje, co do zasady, referendarz sądowy, zaś środkiem odwoławczym przysługującym od jego postanowień i zarządzeń jest sprzeciw (art. 259 p.p.s.a.). Sprzeciw ten rozpoznaje sąd, który zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach tych wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność.
Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skoro sąd, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to wydane przez niego na podstawie art. 260 p.p.s.a. postanowienie jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Nie budzi przy tym wątpliwości, że prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcia nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego. W niniejszej sprawie postanowienie tut. Sądu z dnia 17 listopada 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 15 września 2016 r., jest prawomocne i skarżącemu nie przysługiwało prawo do wniesienia od niego zażalenia.
[...] wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym domagał się jego uchylenia jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym oraz zwolnienia z opłat i kosztów sądowych w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja p.p.s.a, wprowadzona ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658; dalej: ustawa nowelizująca), mocą której został zmieniony m. in. art. 260 p.p.s.a. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, art. 260 p.p.s.a otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym".
Postępowanie zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi. W niniejszej sprawie skargę wniesiono w dniu 19 kwietnia 2016 r., a więc już w dacie obowiązywania zmian wynikających z ustawy nowelizującej. Zastosowanie miał zatem art. 260 p.p.s.a w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, z którego wynika obecnie, że Sąd I instancji rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skoro więc Sąd I instancji, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako Sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to od wydanego przez ten Sąd postanowienia, na podstawie art. 260 p.p.s.a, nie służy już żaden środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego.
Wobec powyższego, skoro od postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 17 listopada 2016 r. nie przysługiwał środek odwoławczy, zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, co też prawidłowo uczynił Sąd I instancji.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.