Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt III SA/GI 1393/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniosek L. G. o wstrzymanie egzekucji z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2004 r. o przeniesieniu odpowiedzialności na L. G. w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i odmowy umorzenia odsetek.
Relacjonując stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu [...] lipca 2011 r. L. G. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. W skardze tej strona zawarła wniosek o wstrzymanie egzekucji z decyzji z dnia [...] października 2004 r. o przeniesieniu odpowiedzialności na osobę trzecią.
Według Sądu pierwszej instancji wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, bowiem dotyczył on innego postępowania i innej sprawy. WSA wskazał, że decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2004 r., została rozciągnięta na skarżącego odpowiedzialność za długi P.I.-P. "I." Spółki z o.o. za okres od 9/2001 r. do 10/2003 r. i 12/2003 r. Od tej decyzji, zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, przysługiwało odwołanie do Sądu Okręgowego w K. Z prawa tego skarżący skorzystał. Prawidłowość rozstrzygnięcia organu rentowego z dnia [...] października 2004 r., w szczególności zaistnienia przesłanek aktualizujących odpowiedzialność z art. 116 Ordynacji podatkowej potwierdził Sąd Okręgowy w K. (wyrok z dnia [...] kwietnia 2007 r.), Sąd Apelacyjny w K. (wyrok z [...] marca 2008 r.) oraz Sąd Najwyższy oddalając wyrokiem z dnia [...] lutego 2009 r. skargę kasacyjną L. G. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji wskazał, że jakkolwiek sądy administracyjne mogą wstrzymać wykonanie decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jednakże w jego ocenie decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2004 r. nie spełnia tego warunku gdyż nie wydano jej w granicach sprawy egzekucyjnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.).
Jak podnosi skarżący, wstrzymanie wykonania może dotyczyć nie tylko zaskarżonego aktu, ale także innych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zdaniem skarżącego granice owej sprawy zostały zachowane i winna być ona rozpoznawana przez sądy administracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W cytowanym przepisie mowa jest nie tylko o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ale także aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Oznacza to, że przedmiotem ochrony tymczasowej może być nie tylko zaskarżony akt lecz także inne akty wydane wcześniej z tym jednak warunkiem, że mieszczą się one "w granicach tej samej sprawy".
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi do Sądu pierwszej instancji jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a wniosek strony o ochronę tymczasową dotyczy wstrzymania wykonania egzekucji z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2004 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej. Powstaje więc pytanie jak należy rozumieć sformułowanie odnoszące się do wszystkich postępowań "w granicach tej samej sprawy", a w szczególności czy w granicach sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, mieści się decyzja, na mocy której została rozciągnięta na skarżącego odpowiedzialność za długi P. I.-P. "I." Spółki z o.o.
Należy zauważyć, że w art. 134 p.p.s.a. ustawodawca posłużył się zwrotem "w granicach danej sprawy", a w art. 135 p.p.s.a. nakazał stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych lub podjętych "w granicach sprawy, której dotyczy skarga", z odpowiednim zastrzeżeniem. Należy zauważyć, że poprzednio obowiązująca ustawa procesowa z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.) w art. 29, którego odpowiednikiem na gruncie przepisów p.p.s.a. jest art. 135 także używa zwrotu "w granicach danej sprawy". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uznania, iż sens znaczeniowy tych sformułowań miałby różnić się od znaczenia zwrotu z art. 61 § 3 p.p.s.a. "w granicach tej samej sprawy."
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7), podjętej wprawdzie pod rządem poprzedniej ustawy procesowej ale zachowującej aktualność także obecnie, stwierdził, że zwrot "w granicach danej sprawy" użyty w art. 29 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej.
Podzielając to stanowisko i przenosząc zawartą w nim argumentację na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że pomiędzy postępowaniem dotyczącym umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a postępowaniem w przedmiocie orzeczenia o przeniesieniu odpowiedzialności na osobę trzecią - nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. Decyzja z dnia [...] października 2004 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za długi P.I.-P."I." Spółki z o.o. dotyczy bowiem innej sprawy i innego postępowania. Decyzja z dnia z [...] października 2004 r. nie podlegała również zaskarżeniu do sądu administracyjnego, lecz do sądu powszechnego.
Skarżący z tego prawa skorzystał. Nie stanowi ona więc aktu wydanego w granicach sprawy objętej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Oznacza to, że wniosek o wstrzymanie wykonania egzekucji z decyzji z dnia [...] października 2004 r. złożony w postępowaniu sądowym ze skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. podlegał oddaleniu jako niedopuszczalny.
Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego, a orzeczenia w tym zakresie należą do właściwości organów egzekucyjnych, których sąd nie może zastępować. Wniosek ten podlega zatem rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym przez organy właściwe do jego przeprowadzenia, a dopiero w dalszej kolejności orzeczenie to może podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W świetle tego, co powiedziano wyżej należało uznać że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.