Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 września 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 48/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. W. i P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 lipca 2019 r. II SA/Rz 48/19 oddalającego skargi M. W. i P. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z dnia [...] listopada 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry, odrzucił skargę kasacyjną M. W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] lipca 2019 r. wpłynął wniosek P. P. o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 lipca 2019 r. i doręczenie go wraz z wyrokiem. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony P. P. w dniu [...] sierpnia 2019 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. W. i P. P. Sąd I instancji uzasadniając odrzucenie skargi kasacyjnej M. W. na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1320 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skoro M. W. nie wystąpiła o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, to jej skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. W., zaskarżając to orzeczenie w całości.
Postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- - art. 25 § 3, art. 26 § 1, art. 28 § 1, art. 32 p.p.s.a., przez błędne określenie strony w postępowaniu,
- - art. 178 w zw. z art. 177 § 1 w zw. z art. 25 § 3, art. 26 § 1, art. 28 § 1, art. 32 p.p.s.a., przez "ich niewłaściwe" w sytuacji gdy osoba uprawniona złożyła w imieniu strony wniosek o uzasadnienie wyroku,
- - art. 178 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaszły przesłanki odrzucenia skargi ze względu na jej niedopuszczalność.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że P. P. i M. W. występują w sprawie jako jedna strona, gdyż sprawa wynika z prowadzenia przez nich wspólnej działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Stroną w niniejszym postępowaniu była zatem spółka cywilna. Z przepisów k.c. wynika zaś możliwość reprezentacji spółki przez jednego ze wspólników. Stąd skutecznym było wystąpienie o sporządzenie uzasadnienia przez jednego ze wspólników.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 173 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną może wnieść strona po doręczeniu odpisu wyroku z uzasadnieniem. Stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek (art. 142 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że możliwość wniesienia skargi kasacyjnej uzależniona jest od spełnienia przez każdą ze stron warunku wstępnego, jakim jest złożenie przez tę stronę w terminie siedmiodniowym wniosku o doręczenie jej wyroku z uzasadnieniem.
Odnosząc się do argumentacji zażalenia dotyczącej określenia strony postępowania, a w konsekwencji przyjęcia, że skoro stroną skarżącą jest spółka cywilna to wystąpienie o sporządzenie uzasadnienia przez jednego ze wspólników było skuteczne względem spółki cywilnej, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że spółka cywilna jest umownym stosunkiem cywilnoprawnym o charakterze obligacyjnym, na mocy którego wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Spółka taka jest organizacją wspólników, związanych wspólnością celu gospodarczego i współwłasnością łączną w odniesieniu do zgromadzonego majątku spółki. Co do zasady zatem spółka cywilna nie może być podmiotem praw i obowiązków. Podmiotami takimi w stosunkach, w których spółka ta występuje, są jej wspólnicy i to im może przysługiwać status strony określonego postępowania.
W ustawie o grach hazardowych nie ma unormowań, na podstawie których można byłoby konstruować odrębną i samoistną podmiotowość spółki cywilnej dla celów tej ustawy, w tym kształtujących odpowiedzialność za delikt administracyjny z art. 89 u.g.h. Spółka cywilna nie może zatem być stroną postępowania administracyjnego w omawianej materii. Kara administracyjna za zachowanie objęte odpowiedzialnością administracyjną nakładana jest wobec tego na wspólników spółki cywilnej, nie zaś na spółkę (por. wyroki NSA z: 11 października 2018 r., sygn. akt II GSK 1067/18; 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 3004/16; dostępne w CBOSA).
W tej sytuacji, wyjaśnić trzeba, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie oddzielnie dla każdej ze stron. Zgodnie z art. 51 p.p.s.a. kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Współuczestnictwo, o jakim mowa w tym przepisie oznacza, że w postępowaniu stroną skarżącą jest kilka podmiotów, ale zachowują one swoją legitymację strony. Jakkolwiek pisma wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, a nawet – jak podniesiono to w treści zażalenia - podlegają jednej opłacie (art. 214 § 2 p.p.s.a.), to nie pozbawia to każdego ze skarżących samodzielnej pozycji procesowej. Skarżące podmioty mogą (lecz nie muszą) działać wspólnie w postępowaniu sądowym (np. wnosząc jedną skargę), ale nie tracą przy tym swojej odrębności, w tym sensie, że mogą podejmować czynności procesowe całkowicie samodzielnie, niezależnie od siebie.
Na gruncie unormowań zawartych w p.p.s.a. brak zatem podstaw prawnych do rozciągnięcia skutków czynności dokonanych w toku postępowania sądowego przez jednego ze współuczestników na pozostałych.
Takich regulacji nie wskazał również autor zażalenia, przywołując jedynie art. 25 § 3, art. 26 § 1, art. 28 § 1, art. 32 p.p.s.a., tj. przepisy, które w żaden sposób nie uprawniają do wyciągania wniosków odnośnie do pozycji procesowej współuczestników.
W niniejszej sprawie - jak wynika z akt - wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oraz o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wniósł wyłącznie P. P. (k. 90 akt WSA). Wniosku takiego nie złożyła natomiast M. W., a w konsekwencji odpis wyroku wraz z uzasadnieniem nie został jej doręczony. Z uwagi zatem na powyższe regulacje oraz treść art. 177 § 1 p.p.s.a. - zgodnie z którym, skargę kasacyjną wnosi się terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem - termin do zaskarżenia orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – jak trafnie ocenił Sąd I instancji - otworzył się jedynie dla P. P. Skoro zatem skarżąca M. W. nie otrzymała odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem - z uwagi na brak stosownego wniosku w tym zakresie - nie mogła złożyć skutecznie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji. Wniesiony przez nią środek odwoławczy należało zatem odrzucić, jako niedopuszczalny.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.