Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 26 października 2015 r., [...] (dalej: skarżąca lub spółka), wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek został sporządzony na urzędowym formularzu PPPr według wzoru ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245; dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.). Pod wnioskiem podpisał się Prezes Zarządu ww. spółki [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. odrzucił skargę spółki, z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego poprzez wykazanie uprawnienia do podpisania skargi w imieniu spółki przez Prezesa Zarządu [...]
Zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2016 r. wezwano spółkę do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu oznaczonym symbolem "PPPr" według obowiązującego wzoru, ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257; dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r.). Ponadto, wezwano spółkę do złożenia dokumentu, z którego wynika uprawnienie do podpisania wniosku w jej imieniu, tj. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii. Zarządzenie to zostało doręczone spółce w dniu 19 stycznia 2016 r. (k. 32 akt sądowych).
W odpowiedzi spółka złożyła ponownie wniosek z dnia 26 stycznia 2016 r. o prawo pomocy, sporządzony na formularzu PPPr – według wzoru ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., podpisany przez Prezesa Zarządu [...].
Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2016 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania, wskazując w uzasadnieniu, iż spółka – mimo wezwania – nie złożyła wniosku na obowiązującym formularzu PPPr. Przy tym nie złożyła dokumentu, z którego wynika uprawnienie do podpisania wniosku w imieniu spółki przez Prezesa Zarządu [...].
Orzekając na skutek sprzeciwu spółki WSA w Warszawie zaskarżonym postanowieniem dnia 15 marca 2016 r., pozostawił wniosek bez rozpoznania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że w wezwaniu z dnia 13 stycznia 2016 r. - sporządzonym na zarządzenie z dnia [...] stycznia 2016 r. - wskazano spółce, iż należy złożyć wniosek sporządzony na urzędowym formularzu oznaczonym symbolem "PPPr", zgodnym z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. Blankiet tego formularza został załączony do wezwania. Mimo wezwania spółka nie złożyła – ani w zakreślonym terminie 7 dni, ani też występując ze sprzeciwem z dnia 24 lutego 2016 r. – wniosku na formularzu PPPr według wzoru obowiązującego od dnia 29 sierpnia 2015 r.
Sąd I instancji podał, że spółka, której skarga została odrzucona z uwagi na niewykazanie uprawnienia Prezesa Zarządu do jej reprezentowania w postępowaniu sądowym, została wezwana również do wykazania uprawnienia do podpisania wniosku o prawo pomocy, którego to wezwania nie wykonała w zakreślonym terminie. Postępowanie z wniosku o prawo pomocy jest postępowaniem wpadkowym w ramach toczącego się postępowania sądowego ze skargi. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Oznacza to, że postępowanie w ramach prawa pomocy jest ściśle związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym, zaś ustalenia poczynione w toku postępowania ze skargi nie mogą pozostawać obojętne dla postępowania w sprawie wniosku.
W związku z tym, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy [...], który podpisał wniosek PPPr, był uprawniony do wystąpienia o prawo pomocy w imieniu spółki. Skoro zatem, mimo wezwania, spółka nie złożyła dokumentu, z którego wynika uprawnienie Prezesa Zarządu do podpisania wniosku, należało uznać, że jako obarczony brakiem formalnym, podlega on pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] wnosząc o jego uchylenie poprzez uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz zwolnienie od koszów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżąca, wobec złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, została wezwana do wypełnienia i nadesłania go na urzędowym formularzu. Wezwanie to wraz z pouczeniem o rygorze pozostawienia wniosku bez rozpoznania, zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu [...] stycznia 2016 r. (k. 32 akt sądowych). W odpowiedzi spółka złożyła ponownie wniosek z dnia 26 stycznia 2016 r. o prawo pomocy, sporządzony na formularzu PPPr – według wzoru ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., podpisany przez Prezesa Zarządu [...].
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Powyższe z tego względu, że Sąd I instancji wyraźnie wskazał spółce, iż należy złożyć wniosek sporządzony na urzędowym formularzu oznaczonym symbolem "PPPr", zgodnym z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W sytuacji, gdy spółka uchybiła wezwaniu Sądu zasadnie pozostawiono jej wniosek bez rozpoznania.
Zauważyć również trzeba, iż pozostawienie bez rozpoznania przedmiotowego wniosku, nie stoi na przeszkodzie złożeniu przez skarżącą ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy we właściwej formie.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.