Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1441/14 umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy R. P. (dalej: skarżący) w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięć następujące ustalenia.
Postanowieniem z dnia 11 października 2016 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy, albowiem rozpoznanie kolejnego wniosku o prawo pomocy stało się zbędne w rozumieniu art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej p.p.s.a.).
Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia.
Sąd I instancji uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że w niniejszym postępowaniu skarżący występował już z żądaniami przyznania prawa pomocy. W kwestii żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu wypowiadał się referendarz sądowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, a także Naczelny Sąd Administracyjny.
W ocenie Sądu I instancji twierdzenia zawarte w oświadczeniu majątkowym strony nie zostały poparte żadnymi dowodami, o które był wzywany wnioskodawca. R. P. kolejny raz wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wskazując na pogorszenie się jego sytuacji. Sąd I instancji zaznaczył, że oświadczenie złożone wraz z wnioskiem uniemożliwiało zidentyfikowanie źródła i wysokości dochodów skarżącego. Było one nie tylko niepełne i nierzetelne ale świadczyło o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, nie stanowiąc tym samym rzeczywistej podstawy dla oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy.
W opinii Sądu skarżący miał świadomość, że składane przez niego oświadczenia majątkowe są niewystarczające i nie mogą stanowić podstawy do pełnego merytorycznego rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny już bowiem wielokrotnie (również w przedmiotowej sprawie) oddalał zażalenia wnoszone przez skarżącego na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego WSA stwierdził, że wniosek skarżącego nie wskazuje na zmianę okoliczności przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy i nie zawiera pełnej informacji umożliwiającej ocenę zdolności strony skarżącej do poniesienia kosztów postępowania.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z obowiązującym art. 249a p.p.s.a., postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy umarza się jeśli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne.
Należy również zaznaczyć, że art. 249a p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie (R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 989)
W przedmiotowej sprawie podstawą umorzenia przez Sąd I instancji postępowania w przedmiocie kolejnego, wywiedzionego przez skarżącego, wniosku o przyznanie mu prawa pomocy, była okoliczność, że rozpoznanie wniosku było zbędne, a więc druga z przywołanych przesłanek art. 249a p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela i za słuszną uznaje ocenę wniosku skarżącego, jakiej dokonał Sąd I instancji, a przed nim referendarz sądowy.
Analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, iż podlegający ocenie wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie był pierwszym wnioskiem w przedmiocie przyznania prawa pomocy złożonym w toczącej się sprawie w przedmiocie odmowy płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.
Fakt występowania już z żądaniami przyznania prawa pomocy w tej tylko sprawie, prowadzi do słusznego stwierdzenia przez Sąd I instancji, że skarżący (wnioskodawca) był świadom braków wywodzonych żądań w przedmiocie prawa pomocy. Miał zatem możliwość skorygowania uprzednich popełnianych niedociągnięć i uchybień przy wnoszeniu po raz kolejny o zwolnienie go od opłat i kosztów sądowych.
Reasumując, Sąd I instancji nie dopuścił się przy rozpoznaniu sprawy naruszenia przepisów procesowych jak również w sposób niewadliwy ustalił stan faktyczny sprawy, który zasadnie przemawiał za umorzeniem postępowania wywołanego kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji