Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 539/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę J. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zarządzeniem z dnia 28 października 2010 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wezwał skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej ściągnięcia w trybie egzekucyjnym, za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na zgłoszonego żądania.
W zażaleniu na to zarządzenie skarżąca "wyraziła żal do WSA wobec groźby obciążania i wymuszania" opłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W postępowaniu sądowoadministracyjnym, uregulowanym przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Koszty związane z poszczególnymi czynnościami ponosi zatem ta strona, która tej czynności dokonała.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia, zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a.
Opłata kancelaryjna do należy kategorii opłat sądowych stanowiących dochody budżetu państwa, która nie jest zależna od rodzaju spraw, lecz od rodzaju czynności podejmowanej w sprawie. Takiej opłacie podlegają jedynie czynności taksatywnie wymienione w art. 234 i 235 p.p.s.a. Jak już wyżej wspomniano, zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych, do których należy opłata kancelaryjna, przez stronę postępowania. Od tej zasady przewidziane są wyjątki w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Ustawa przewiduje dwa rodzaje takich zwolnień, czyli zwolnienia z mocy ustawy i zwolnienia przyznane przez sąd. Katalog podmiotów zwolnionych z mocy art. 239 pkt 1 p.p.s.a. jest zamknięty i skarżąca nie mogła być zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych swojej sprawy na tej podstawie. Przysługuje jej prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 243 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu i umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości lub części kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego.
W rozpoznawanej prawie skarżąca skorzystała już z takiego prawa wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, zawężając swój wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Należy jednak podkreślić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być przez stronę składany wielokrotnie w tej samej sprawie, i taki wniosek winien być każdorazowo merytorycznie rozpoznany przez Sąd I instancji. Tak też należało potraktować pismo skarżącej z dnia 8 listopada 2010 r. zatytułowane jako "zażalenie", złożone w terminie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, i z którego wynika, że skarżąca wnosi o zwolnienie od uiszczenia tej opłaty za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji.
Należy więc podkreślić, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej zostało wydane i doręczone prawidłowo, ponieważ skarżąca zwolniona została tylko od uiszczenia wpisu od skargi, zgodnie z jej żądaniem zawartym w formularzu o przyznanie prawa pomocy. Jak już wyżej wspomniano, nie zamyka jej to drogi do ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie, tutaj w postaci zwolnienia od uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.