Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2676/12, pozostawił bez rozpoznania wniosek J.-P. Sp. z o.o. w R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z wpisu sądowego od zażalenia.
I
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2013 r. oddalono skargę J.-P. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie salonu gier. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. odmówiono skarżącej spółce sporządzenia uzasadnienia powyższego wyroku, a następnie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r. odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 21 czerwca 2013 r. skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od zażalenia.
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. skierowano do skarżącej wezwanie do wypełnienia przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i nadesłania go w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Poinformowano jednocześnie skarżącą, że urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy udostępnione są nieodpłatnie w budynkach wszystkich wojewódzkich sądów administracyjnych, w budynku NSA oraz na stronie internetowej NSA – www.nsa.gov.pl, a także w siedzibach urzędów gminy.
Skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, przesłała jednakże pismo, w którym wskazała na swoją trudną sytuację finansową.
Zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., rozpatrując wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy, pozostawił go bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.).
Skarżąca wniosła sprzeciw na powyższe zarządzenie referendarza sądowego, domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy. Do sprzeciwu nie załączono sporządzonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Sąd I instancji, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazał na treść art. 252 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek ten składa się na urzędowym formularzu, a także na treść § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227 poz. 2244; powoływanego dalej jako: rozporządzenie RM z 16 grudnia 2003 r.).
Sąd podniósł, że skarżąca została zobowiązana pismem z dnia [...] lipca 2013 r. do przesłania urzędowego formularza w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie spółka nie złożyła jednak wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, a ponadto nie załączyła takiego formularza również do wniesionego sprzeciwu.
Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Zdaniem Sądu, złożony przez spółkę wniosek należało pozostawić bez rozpoznania, bowiem niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a., podlegającym usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Nienadanie wnioskowi wymaganej formy skutkuje powstrzymaniem się sądu od badania zasadności żądania strony i pozostawieniem go bez rozpoznania.
Tym samym, w ocenie Sądu, fakt, iż skarżąca nie nadesłała w zakreślonym terminie wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skutkować musiał pozostawieniem tego wniosku bez rozpoznania.
II
Zażalenie na postanowienie Sądu I instancji złożyła J.-P. Sp. z o.o. w R. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, w związku z czym wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór takiego formularza dla osób prawnych (jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej) został zawarty w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka została w sposób prawidłowy pouczona o konieczności złożenia przedmiotowego wniosku na urzędowym formularzu. Została również poinformowana, że formularze takie dostępne są nieodpłatnie w budynkach wszystkich wojewódzkich sądów administracyjnych, w budynku NSA oraz na stronie internetowej NSA – www.nsa.gov.pl, a także w siedzibach urzędów gminy. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca, pomimo skierowanego do niej wezwania, nie uzupełniła braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie nadesłała urzędowego formularza PPPr. Stosownie zatem do treści art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, należało pozostawić bez rozpoznania. Postępowanie sądowe, a więc również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest bowiem postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania złożonego wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie.
Na marginesie podnieść należy, że Sąd I instancji nie miał obowiązku przesłania skarżącej spółce stosownego formularza. Z treści § 2 ust. 3 rozporządzenia RM z 16 grudnia 2003 r. wynika bowiem, że jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez osobę fizyczną na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie stroną postępowania wnioskującą o przyznanie prawa pomocy jest spółka z o.o., nie zaś osoba fizyczna, nie zachodziła konieczność przesłania jej stosownego dokumentu, w myśl regulacji powołanego rozporządzenia.
W świetle powyższego, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.