Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r. wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W z dnia [..] marca 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Uwzględniając wniosek H F P Sp. z o.o. w W Sąd I instancji stwierdził, że spółka uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie ww. decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Nałożony na skarżącą obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. Skutków zapłaty należności pieniężnej, nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z ilością spraw tego rodzaju rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi, może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej spółki i nawet ogłoszenia jej upadłości. Wobec powyższego uznał za zasadny wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji.
W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Celnej w W domagał się uchylenia powyższego postanowienia. Przywołując treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. oraz wynikający z niego obowiązek, spoczywający na wnioskodawcy, wykazania możliwości zaistnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek, organ wskazał, że w niniejszej sprawie spółka nie wskazała żadnej okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a powołała się jedynie na kwotę już uiszczonych kar z tego samego tytułu oraz inne toczące się postępowania. Niewystarczające jest twierdzenie, że brak wstrzymania wykonania decyzji może prowadzić do utraty płynności finansowej spółki i jej upadłości, skoro nie wykazano rzeczywistej kondycji finansowej spółki w kontekście oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Spółka nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację finansową, do skargi załączono jedynie kopię rachunków zysków i strat za 2013 r. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku stwierdzenia, że spółka, prowadząc działalność gospodarczą, rażąco naruszyła prawo. Podmioty, które w oczywisty sposób nie przestrzegają przepisów prawa nie mogą korzystać z ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jak wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Podkreślić należy, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznaczyć trzeba, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś mniejszym lub większym zakresie rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy, 2006 r., nr 14, s. 677).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie udzielił skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, uznając, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ jest prawdopodobne, że skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji (w połączeniu z innymi karami) będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa, zaś ich następstwem będzie ograniczenie zakresu prowadzenia działalności gospodarczej, utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa. W rozpatrywanej sprawie nie można pominąć okoliczności, że dotychczas spółka zapłaciła kary pieniężne w wysokości 5.079.683,76 zł i nadal toczy się względem niej szereg postępowań w tym przedmiocie.
Wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową i nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), a także czy adresat decyzji naruszył prawo zostanie przeprowadzona przez Sąd I instancji w postępowaniu ze skargi skarżącej spółki, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Powołany przepis upoważnia Sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji.
Stąd też argumentację zażalenia, odnoszącą się do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji objętej wnioskiem spółki o wstrzymanie jej wykonania, NSA potraktował, jako w całości chybioną i w istocie niepodważającą stanowiska Sądu I instancji zawartego w kontrolowanym postanowieniu.
W tym stanie rzeczy oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjnej postanowił jak w sentencji.