Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. o sygn. akt III SA/Gl 1663/15 na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) odmówił J. B. sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał na art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. i stwierdził, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (w przypadku wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym). Sąd oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2015 r. wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r., a zatem termin do złożenia wniosku upłynął w dniu 3 lutego 2016 r. Pismo z wnioskiem o uzasadnienie wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, nadał 3 lutego 2016 r., jednakże uczynił to za pośrednictwem operatora pocztowego [...] S.A., czego Sąd nie uznał za wniesienie tego pisma do Sądu, gdyż zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. taki skutek ustawa wiąże z oddaniem pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wybrał Pocztę Polską S.A. w Warszawie jako operatora wyznaczonego do świadczenia powszechnych usług pocztowych na lata 2016-2025. W konsekwencji WSA stwierdził, że pismo, które zostało wysłane za pośrednictwem innego operatora niż wyznaczony, nie może być uznane za wniesione do sądu w dacie nadania. Wniesienie takiego pisma następuje dopiero z chwilą jego wpływu do WSA, co w tej sprawie miało miejsce 9 lutego 2016 r., a więc po upływie terminu 7 dni. Z tego powodu Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku.
W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) J. B., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie postanowienia Sądu z dnia 29 lutego 2016 r. w całości lub jego zmianę, zarzucając naruszenie:
- 1. prawa materialnego: art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez jego niezastosowanie;
- 2. przepisów postępowania mogące mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia: art. 65 § 2 p.p.s.a., art. 83 § 3 p.p.s.a., art. 141 § 3 p.p.s.a.
W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że z punktu widzenia sprawiedliwości proceduralnej nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której strona postępowania może wnosić pisma do sądu wyłącznie za pośrednictwem operatora wyznaczonego, a sądy mogą dokonywać doręczeń przez wszystkich operatorów pocztowych.
Zdaniem składającego zażalenie rozwiązanie przyjęte w art. 83 § 3 p.p.s.a., narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), co potwierdza postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2015 r. o sygn. akt I OZ 343/15 (publik. CBOSA).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (...) jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.
Zgodnie z treścią art. 65 ust. 1 p.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy.
Problem prawny, który wystąpił w tej sprawie dotyczy doniosłej prawnie kwestii doręczania pism w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wnoszący zażalenie J. B. stoi na stanowisku, że skoro sąd administracyjny, doręczając pisma nie musi przy tym korzystać z usług operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. ustawy – Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), to tym bardziej strona postępowania sądowego nie ma takiego obowiązku i w przypadku gdy nada do sądu pismo za pośrednictwem operatora pocztowego innego niż wyznaczony, datą wniesienia tego pisma do sądu jest data jego nadania, a nie data wpływu do sądu.
Z uwagi na niejednolite stanowisko sądów administracyjnych, dotyczące wykładni art. 83 § 3 p.p.s.a., na wniosek Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej, w dniu 19 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął następującą uchwałę (sygn. akt I OPS 1/15, publik. ONSAiWSA z 2016 r. nr 2, poz. 15; CBOSA): "Oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie.".
W rozpoznawanej sprawie skład orzekający NSA zgadza się ze stanowiskiem poszerzonego składu sądu kasacyjnego wyrażonym w cyt. uchwale i nie dostrzega w obowiązującym stanie prawnym wystarczających podstaw do jego zakwestionowania w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a.
Aprobata dla poglądu prawnego wyrażonego w omawianej uchwale ma istotne znaczenie dla kontrolowanego postanowienia Sądu I instancji, ponieważ pozwala uznać je za zgodne z prawem, mimo że Sąd w uzasadnieniu postanowienia nie odwołał się do wskazanej uchwały. Jednak pominięcie uchwały, która w dacie orzekania powinna być Sądowi znana nie ma wpływu na wynik sprawy, ze względu na trafność rozstrzygnięcia.
Nie budzi wątpliwości NSA, że wniosek o uzasadnienie wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r. został nadany przez stronę za pośrednictwem [...] S.A. 3 lutego 2016 r., czyli w ostatnim dniu terminu 7 dni, przewidzianego przez art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. Operator pocztowy [...] S.A. w latach 2016-2025 nie jest jednakże operatorem wyznaczonym w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a., więc wniosek złożony przez stronę za pośrednictwem tego operatora nie został wniesiony do Sądu w dniu nadania (3 lutego 2016 r.), tylko w dniu wpływu do Sądu, co miało miejsce 9 lutego 2016 r. W świetle wykładni art. 83 § 3 p.p.s.a. dokonanej w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r. o sygn. akt I OPS 1/15, złożenie przedmiotowego wniosku nastąpiło z uchybieniem terminu. W konsekwencji WSA, na mocy art. 141 § 3 p.p.s.a., był prawnie zobowiązany do odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Zarzucenie Sądowi przez wnoszącego zażalenie naruszenia art. 83 § 3 p.p.s.a. i innych przepisów p.p.s.a., art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe oraz art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nie mogło zatem odnieść zamierzonego skutku.
Poza tym trudno mówić o naruszeniu w tej sprawie art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe skoro w myśl tego przepisu Poczta Polska S.A. pełniła obowiązki operatora wyznaczonego przez 3 lata od dnia wejścia w życie ustawy, czyli do 31 grudnia 2015 r. i została operatorem wyznaczonym na kolejny okres – od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2025 r., gdyż Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 71 ust. 1 Prawa pocztowego, wybrał Pocztę Polską S.A. jako operatora wyznaczonego. Skarżący nadał wniosek o uzasadnienie wyroku 3 lutego 2016 r. W tej dacie obowiązywała już wskazana decyzja Prezesa UKE z dnia 30 czerwca 2015 r., więc dla zakwestionowania prawidłowości wyboru operatora wyznaczonego należałoby zarzucać naruszenie art. 71 ust. 1 Prawa pocztowego, a nie – jak błędnie zarzucił skarżący – art. 178 ust. 1 tej ustawy.
Końcowo zaznaczenia wymaga, że uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r. o sygn. akt I OPS 1/15 w zakresie wykładni art. 83 § 3 p.p.s.a. pozostaje aktualna także w stosunku do operatora wyznaczonego po 31 grudnia 2015 r.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.