Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 26 lutego 2016 r. o sygn. akt III SA/Wr 807/15 na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) zawiesił z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Z. A. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej jako Dyrektor) z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r.
Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd podkreślił, że przedmiotem skargi Z. A. jest wskazana wyżej decyzja Dyrektora ARiMR z dnia [...] czerwca 2015 r. Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora oświadczył, że skarżący wniósł do WSA w W. drugą skargę w sprawie, której przedmiotem jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. Wobec tego pełnomocnik Dyrektora złożył wniosek o zawieszenie postępowania, czemu sprzeciwił się pełnomocnik skarżącego. W zaistniałej sytuacji Sąd uznał, że od wyniku postępowania w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. zależy sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bo stwierdzenie nieważności decyzji ma dalej idące skutki prawne niż uchylenie decyzji. Następstwem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. będzie bezprzedmiotowość niniejszego postępowania (Sąd nie mógłby uchylić tej samej decyzji, która zostałaby unieważniona w innym postępowaniu), dlatego, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania – postępowania ze skargi w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r.
W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) Z. A. domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 26 lutego 2016 r., podjęcia postępowania oraz zasądzenia kosztów, ponieważ nie toczy się obecnie żadne postępowanie sądowe, od rozstrzygnięcia którego zależałoby wydanie orzeczenia w tej sprawie. Jak wyjaśnił wnoszący zażalenie, postanowieniem z dnia [...].09.2015 r. Dyrektor sprostował z urzędu błąd pisarski w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. (błąd polegał na określeniu niewłaściwego organu, daty oraz numeru decyzji utrzymanej w mocy przez organ II instancji). Po rozpatrzeniu zażalenia, Prezes ARiMR postanowieniem z dnia [...].10.2015 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...].09.2015 r. w sprawie sprostowania błędu pisarskiego w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. Na to postanowienie Z. A. wniósł skargę do WSA w W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sprawę z tej skargi zarejestrowano w warszawskim sądzie administracyjnym pod sygn. V SA/Wa 4856/15. Zdaniem wnoszącego zażalenie rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 807/15 w przedmiocie przyznania, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. nie zależy od rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 4856/15 w przedmiocie sprostowania błędu pisarskiego w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. Istnieje za to inna zależność, to znaczy, że uchylenie w sprawie III SA/Wr 807/15 decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. spowoduje bezprzedmiotowość postępowania w sprawie V SA/Wa 4856/15, bowiem postanowienie o sprostowaniu błędu pisarskiego nie ma charakteru samodzielnego i nie może istnieć bez orzeczenia podlegającego sprostowaniu. W ocenie składającego zażalenie pełnomocnik organu znał właściwy przedmiot sprawy o sygn. V SA/Wa 4856/15 i wiedział, że zawieszenie postępowania w sprawie o sygn. III SA/Wr 807/15 jest niecelowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii.
Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (vide: wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2006 r. o sygn. akt I FSK 845/05; ten wyrok i dalej powoływane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, dostępne w Internecie w CBOSA). Warunkiem skorzystania z tej podstawy prawnej, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego (w tym przed Trybunałem Stanu – vide: postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2011 r. o sygn. akt II FZ 278/11 oraz Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej – vide: np. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2011 r. o sygn. akt II FZ 278/11) oraz przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte.
Zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu. Rzecz jasna, nie może być ono dowolne. Analizując celowość zawieszenia postępowania sąd powinien wziąć pod uwagę wystąpienie w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym, już toczącym się postępowaniu (por. Komentarz M. Niezgódki–Medek do art. 125 p.p.s.a., Lex Omega 39/2013).
W ocenie NSA Sąd I instancji nieprawidłowo zawiesił z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne w rozpoznawanej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez WSA w W. sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt V SA/Wa 4856/15. W świetle argumentacji zażalenia oraz załączonych do niego dokumentów jest niewątpliwie, że przedmiotem sprawy o wskazanej sygn. nie jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora z dnia [...] czerwca 2015 r. lecz postanowienie Prezesa ARiMR z dnia [...].10.2015 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora z dnia [...].09.2015 r. dotyczące sprostowania błędu pisarskiego w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. Oczywiste jest zatem, że rozstrzygnięcie, które podejmie WSA we W. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 807/15, dokonując kontroli legalności decyzji Dyrektora z dnia [...] czerwca 2015 r., nie zależy od wyniku sprawy toczącej się przed WSA w W. pod sygn. akt V SA/Wa 4856/15, w której Sąd dokona kontroli legalności postanowienia w przedmiocie sprostowania błędu pisarskiego w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., a nie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. W okolicznościach tej sprawy nie ma podstaw do przyjęcia, że kontrola przez wrocławski sąd administracyjny legalności zaskarżonej decyzji powinna być zawieszona do czasu wydania orzeczenia przez warszawski sąd administracyjny, kontrolujący legalność postanowienia o sprostowaniu tej decyzji.
Należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zawiesił z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie opierając się wyłącznie na gołosłownym, bo niepotwierdzonym żadnym dowodem, oświadczeniu złożonym przez pełnomocnika organu na rozprawie, że przed WSA w W. zawisła sprawa w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, której dotyczyła skarga w sprawie rozpatrywanej przez WSA we W. Okoliczności podanej przez pełnomocnika organu, stanowiącej podstawę zawieszenia postępowania Sąd nie zweryfikował, łącznie z tym, że nie ustalił nawet sygnatury akt sprawy toczącej się rzekomo w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji (brak wskazania tej sygnatury w protokole rozprawy oraz w szczątkowym uzasadnieniu kontrolowanego postanowienia). Wątpliwości Sądu nie wzbudziło również to, z jakiego powodu pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania.
Tymczasem jawi się jako oczywiste, że oświadczenia składane przez pełnomocników, zarówno organu jak i strony postępowania sąd powinien weryfikować, w szczególności jeżeli okoliczności w nich przywoływane mają służyć określonemu rozstrzygnięciu. Pochopnym podjęciem rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego WSA uchylił się de facto od kontroli legalności zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., a w efekcie doprowadził do zbędnego przedłużenia postępowania.
Podsumowując, zaskarżonym rozstrzygnięciem WSA we W. naruszył art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż nie zachodziła podstawa do zastosowania tego przepisu w danym stanie sprawy.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji. O kosztach postępowania NSA nie orzekł z powodu braku podstawy prawnej do podjęcia takiego orzeczenia.