Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r. o sygn. akt I SA/Sz 960/12 odmówił T. O. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał następujący stan faktyczny:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 22 maja 2013 r. oddalił skargę skarżącego. Z protokołu rozprawy wynika, że skarżący prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy nie stawił się na rozprawie. W dniu [...] czerwca 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący złożył "wniosek" potraktowany przez Sąd jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że z uwagi na dni wolne od pracy, jak również zagraniczny wyjazd służbowy, nie był w stanie wystąpić ze stosownym wnioskiem w terminie 7 dni. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. skarżący podał, że "wskutek trwającego okresu urlopowego i zagranicznego wyjazdu Skarżącego, który trwał do [...] czerwca 2013 r., Skarżący nie był w stanie w określonym terminie przedłożyć stosownego wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia WSA w Szczecinie z dnia [...].05.2013 r." Wskazał, że z akt sprawy wynika, że orzeczenie Sądu nie zostało odebrane przez skarżącego, co uprawdopodabnia okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu.
Skarżący dodał, że do Polski wrócił [...] czerwca 2013 r. i dopiero wtedy niezwłocznie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem skarżącego, uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.
Sąd I instancji odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku podał, że termin do jego złożenia upłynął bezskutecznie w dniu [...] maja 2013 r. Skarżący złożył wniosek wraz powyższym uzasadnieniem [...] czerwca 2013 r. Zgodnie z treścią art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) uchybiony termin należy przywrócić jeśli strona wypełni łącznie przesłanki art. 86 i 87 p.p.s.a. Zdaniem Sądu I instancji, przedstawione przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają dostatecznie, iż do uchybienia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia doszło bez braku winy skarżącego. Argumentacja skarżącego nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie terminu.
Nie można bowiem uznać za wystarczającą okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu przez skarżącego z uwagi na okres urlopowy i wyjazd służbowy, który trwał do [...] czerwca 2013 r. Skarżący, został zawiadomiony przez Sąd o rozprawie na dzień [...] maja 2013 r. już w dniu [...] kwietnia 2013 r. i nie uprawdopodobnił, że z uwagi na bliżej nieokreślone okoliczności związane z okresem urlopowym i wyjazdem służbowym, który zakończył się w dniu [...] czerwca 2013 r., nie miał i nie będzie mieć możliwości złożenia do Sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku.
T. O. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do WSA w celu ponownego rozpoznania.
Zażaleniem zarzucił naruszenie przepisu art. 86 i 87 p.p.s.a. – poprzez ich nienależytą wykładnię i błędne zastosowanie, polegające na odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia [...] maja 2013 r., pomimo zaistnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, oraz wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonych do zażalenia dokumentów – na okoliczność zasadności zażalenia.
W uzasadnieniu skarżący podał, że w sprawie zmaterializowały się przesłanki przewidziane w art. 86 § 1 p.p.s.a. uzasadniające brak winy po stronie skarżącego, gdyż nie miał on możliwości wzięcia udziału w rozprawie wyznaczonej na dzień [...] maja 2013 r. (stawiennictwo nie było obowiązkowe) oraz wystąpienia z wnioskiem o uzasadnienie wyroku w terminie 7 dni od wydania wyroku z uwagi na trwający okres urlopowy oraz wyjazd zagraniczny. Skarżący wrócił do Polski dopiero w dniu [...] czerwca 2013 r. Z uwagi na charakter wyjazdu, skarżący nie miał możliwości zmiany jego terminu. Równocześnie wystąpił z wnioskiem o uzasadnienie wyroku i przywrócenie terminu niezwłocznie po ustaniu przeszkód mu to uniemożliwiających, a więc zmieścił się w terminie przewidzianym w przepisie art. 87 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (szerzej na te tematy: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, str. 368 - 370).
Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna.
Podnoszone przez skarżącego okoliczności trafnie zostały ocenione przez Sąd I instancji jako "nie uprawdopodobniające" brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Przeszkodą do wniesienia wniosku w terminie nie mógł bowiem stanowić trwający okres urlopu i zagraniczny wyjazd służbowy. Skarżący winien w sposób odpowiedzialny dbać o własne interesy jak również upoważnić inną osobę, która mogła w wyznaczonym terminie wysłać za skarżącego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nadanie na poczcie wniosku nie jest czynnością nadmiernie trudną i może tą czynność dokonać każdy. Wskazać również należy za Sądem I instancji, że skarżący był w sposób prawidłowy wcześniej zawiadomiony i miał możliwość w sposób prawidłowy przygotować się na okoliczność złożenia wniosku pomimo wyjazdu czy innych zajęć służbowych.
Na marginesie odnosząc się do wniosku skarżącego "o dopuszczenie dowodu z załączonych do zażalenia dokumentów – na okoliczność zasadności zażalenia" Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie załączył do zażalenia żadnego dokumentu (załącznika). W aktach sprawy znajduje się jedynie zażalenie z datą sporządzenia [...] lipiec 2013 r. oraz koperta z nadania tegoż zażalenia
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.