Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 588/15, odmówił T.K. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W uzasadnieniu tego postanowienia WSA wskazał, że T.K. w skardze zwrócił się do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że "zużył" częściowo uzyskane dopłaty na uprawę gruntów, a pozostałą część pieniędzy wypłacił spadkobiercom B.S. Skarżący podniósł, że konieczność zwrotu pobranych płatności rolnych pozbawi go środków niezbędnych do utrzymania siebie i najbliższej rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. uznał, że T.K. nie wskazał we wniosku okoliczności, które mogłyby potwierdzić, że wykonanie decyzji może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenie skarżącego, że zwrot płatności pozbawi skarżącego środków do utrzymania siebie i rodziny nie jest poparte żadnymi dowodami.
W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.K. domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 17 czerwca 2015 r. i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie:
- 1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń koniecznych dla rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zwłaszcza pominięcie cyklicznego charakteru prowadzonej działalności rolniczej, a także obciążeń kredytowych związanych z tą działalnością oraz obciążeń związanych z nabyciem nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa;
- 2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu oraz błędne przyjęcie, iż nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody z powodu wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo jego trudnej sytuacji majątkowej, spowodowanej sezonowymi wydatkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a także zadłużeniami kredytowymi.
Do zażalenia załączono zaświadczenie z Banku B. S.A. w W. Oddział we W. na okoliczność, że skarżący posiada zadłużenie z tytułu kredytu obrotowego w rachunku bieżącym na kwotę 471 544,72 zł oraz z tytułu kredytu gotówkowego na kwotę 74 635,30 zł i zaświadczenie z Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w L. na okoliczność, że roczne obciążenie skarżącego z tytułu rat za zakupione nieruchomości rolne wynosi 106 293 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Zdaniem NSA, odmowa udzielenia T.K. ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym była zasadna. Sąd trafnie uznał, że skarżący nie wskazał we wniosku okoliczności, które mogłyby potwierdzić, że wykonanie decyzji może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek był ogólnikowy, a przez to nieprzekonujący. Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie wniosku składa się zaledwie z jednego zdania. Uzasadnienie to nie charakteryzuje trudnej sytuacji skarżącego pod kątem przesłanek wymienionych w treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący akcentował możliwość wystąpienia znacznej szkody na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, twierdząc, że egzekwowanie zwrotu orzeczonej decyzją środków finansowych może go pozbawić środków niezbędnych na utrzymanie własne oraz rodziny. Tego lakonicznego oświadczenia nie rozwinął.
NSA stwierdza, że oceny Sądu I instancji nie podważają zarzuty oraz argumentacja zażalenia.
Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest oczywiście chybiony, ponieważ wojewódzki sąd administracyjny dokonuje oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji tylko na podstawie argumentacji zawartej we wniosku, nierzadko zilustrowanej dokumentami potwierdzającymi opisane w nim okoliczności i nie rozstrzyga wniosku tak jak skargi, czyli w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd orzeka w granicach wyznaczonych wnioskiem, a nie w granicach sprawy, jak to czyni rozpatrując skargę. Złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie tworzy wszakże sprawy sądowoadministracyjnej. Wniosek taki jest jedynie kwestią wpadkową w stosunku do postępowania głównego i podlega odrębnemu rozstrzygnięciu.
Wniosek skarżącego został rozpoznany i rozstrzygnięty przez Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., czyli zgodnie z prawem, co oznacza brak podstaw do kwestionowania tego stanu rzeczy z perspektywy art. 134 § 1 p.p.s.a., który nie miał zastosowania.
Co więcej, argumenty zażalenia, że Sąd nie uwzględnił charakteru działalności rolniczej prowadzonej przez skarżącego, zaciągniętych kredytów i obciążeń związanych z nabyciem nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa są w całości chybione, gdyż wskazane okoliczności nie zostały przedłożone Sądowi pod rozwagę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a dopiero w zażaleniu, więc pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem kontrolowanego postanowienia.
W związku z powyższym również drugi zarzut zażalenia, obejmujący naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez wadliwą wykładnię oraz błędne przyjęcie, że w przypadku skarżącego nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, okazał się bezzasadny. Sąd wyłożył i zastosował art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo.
Ponadto NSA odnosząc się do twierdzenia zawartego w zażaleniu, iż "dla oceny zasadności odwołania nie może pozostawać obojętnym, iż sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez WSA w L., który wyrokiem o sygn. III SA/Lu 426/14 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Wyrok ten poprzedzało postanowienie strony przeciwnej, która zanim przekazała sprawę do rozpoznania Sądowi sama wstrzymała wykonanie swojej własnej decyzji", stwierdza, że na rozpoznanie niniejszego postępowania wpadkowego nie mogły mieć wpływu powyższe okoliczności.
Sądowi nie są znane powody, jakimi kierował się organ administracji wstrzymując wykonanie decyzji, a ocena wyrażona we wspomnianym zakresie w innej sprawie nie musi przekładać się na ocenę przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w sprawie niniejszej. Ponadto nie jest przesłanką z art. 61 § 3 p.p.s.a. to czy skarga jest zasadna czy nie - innymi słowy - jaki jest wyrok Sądu pierwszej instancji, lecz jedynie czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.