Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 803/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek D. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych jego skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący podniósł, iż w dniu 22 września 2011 r. otrzymał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2011 r. o odrzuceniu skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez pełnomocnika strony braków formalnych skargi w postaci uiszczenia wpisu sądowego oraz złożenia pełnomocnictwa, mimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia tychże braków. Skarżący stwierdził, że w okresie między 22 września a 12 października 2011 r. mimo licznych prób, nie udało mu się skontaktować z pełnomocnikiem i ustalić, jakie były przyczyny niedochowania terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, bowiem skarżący nie dochował siedmiodniowego terminu do złożenia takiego wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia. Przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi ustała bowiem w dniu 22 września 2011 r., kiedy skarżący dowiedział się o treści postanowienia WSA odrzucającego skargę. Siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a.") upłynął zatem w dniu 29 września 2011 r. Natomiast skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu dopiero w dniu 12 października 2011 r. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu – jako spóźniony – podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 w związku z art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził ponadto, że zaniedbania pełnomocnika skarżącego obciążają stronę postępowania, bowiem pełnomocnik działa w imieniu i na rzecz strony, a jego działania oraz zaniedbania w postępowaniu są rozumiane jako działania samej strony.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył D. B. Stwierdził, że z jego strony nie było jakichkolwiek uchybień. Braków formalnych nie dopełnił w sposób naganny pełnomocnik skarżącego – radca prawny, który w ogóle zaprzestał kontaktów z mocodawcą i nie odbierał telefonów. Stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji, że pełnomocnik działa na rzecz strony i jego zaniedbania w postępowaniu są rozumiane jako zaniedbania samej strony, prowadzi do "wybielania" niestarannych działań pełnomocnika skarżącego, który poprzez swoje zachowanie przyczynił się do ujemnych skutków procesowych dla strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z kolei art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powołanych przepisów wynika w szczególności to, że merytoryczne badanie wniosku o przywrócenie terminu jest możliwe tylko wówczas, gdy wniosek ten nie jest spóźniony, a zatem gdy został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W niniejszej sprawie skarżący dowiedział się o uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi w dniu 22 września 2011 r., kiedy doręczono mu postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2011 r. o odrzuceniu jego skargi właśnie z uwagi na nieuzupełnienie tychże braków przez pełnomocnika skarżącego, do której skierowane było stosowne wezwanie Przewodniczącego Wydziału. Oznacza to, że wniosek o przywrócenie terminu musiał być złożony w ciągu siedmiu dni od tej daty, czyli do dnia 29 września 2011 r. Skarżący złożył stosowny wniosek o przywrócenie terminu dopiero w dniu 12 października 2011 r., a zatem po upływie wspomnianego terminu ustawowego. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji był zobligowany do odrzucenia takiego spóźnionego wniosku, bowiem nakazuje to wyraźnie cytowany wyżej art. 88 p.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji nie był uprawniony do oceny przesłanek braku winy po stronie skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazywane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ponoszenie przez stronę skutków działań i zaniechań pełnomocnika tejże strony w żadnym razie nie powinno być rozumiane jako "wybielanie" ewentualnych niestarannych i wadliwych działań lub zaniedbań pełnomocnika. Jeśli skarżący uważa, że występujący w jego imieniu pełnomocnik – radca prawny L. P. – postępował niestarannie i wskutek tego przyczynił się do powstania po stronie skarżącego ujemnych skutków procesowych – to strona może zawiadomić o tym fakcie rzecznika dyscyplinarnego właściwej okręgowej izby radców prawnych (zob. art. 681 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych – tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65, ze zm.), a nawet Ministra Sprawiedliwości (zob. art. 681 ust. 1a ustawy o radcach prawnych).
Ponadto należy podkreślić, że radcowie prawni ponoszą odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy prawnej i podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody (zob. art. 227 ust. 1 ustawy o radcach prawnych).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
PG