Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 251/05 odmówił K.P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 14 grudnia 2004 r. w przedmiocie zawieszenia w czynnościach zawodowych.
Sąd oceniając sytuację finansową wnioskodawcy stwierdził, że skarżący dysponuje stałym źródłem dochodu w postaci świadczenia emerytalnego, które wynosi 1090 zł brutto miesięcznie. Jego dochód w 2004 r. wyniósł 16.469 zł z tytułu emerytury oraz 11.235 zł z tytułu wykonywania zawodu adwokata. WSA mając na uwadze, że skarżący zawiesił działalność adwokata, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i zamieszkując w mieszkaniu córki opłaca miesięcznie rachunki za gaz, energię elektryczną, telefon i wodę uznał, iż skarżący nie wykazał, stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. WSA stwierdził, że skarżący jest w stanie uiścić wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł, zgodnie z treścią § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
Sąd odmówił wnioskującemu ustanowienia adwokata z urzędu, z uwagi na to, że nie wykazał, iż nie jest w stanie poprowadzić swojej sprawy, a na poparcie twierdzeń o pogorszeniu stanu zdrowia, nie przedłożył stosownych dokumentów.
K. P. złożył na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie "pomocy w postaci adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych". Zaznaczył przy tym, że stan zdrowia nie pozwala mu na sporządzenie i wniesienie właściwego zażalenia, co uzasadnia jego wniosek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie K. P. na postanowienie WSA w Warszawie o odmowie przyznania prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści cytowanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Sformułowanie "przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje..." wyrażone w cytowanym przepisie oznacza, że jeżeli wnioskujący o przyznanie prawa pomocy wykaże, że nie posiada środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, Sąd udziela prawa pomocy obligatoryjnie (pogląd taki został wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 118/05).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie spełnił powyższego wymogu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powołał się wyłącznie na stan swojego zdrowia. Nie przytoczył natomiast żadnych argumentów pozwalających na przyjęcie, iż Sąd I instancji wadliwie ocenił, że skarżący posiada środki finansowe na poniesienie kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd ocenia jedynie sytuację finansową skarżącego w oparciu o dokumenty świadczące o jego dochodach i wydatkach.
Wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Prawo pomocy ma zastosowanie w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone.
NSA podziela stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie wskazał na okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy zauważyć, że skarżący ma stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego, które wynosi 1090 zł brutto miesięcznie, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe opłacając jedynie rachunki za gaz, energię elektryczną, telefon i wodę. Z jego oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że zamieszkuje on w mieszkaniu córki, co prowadzi do wniosku, że może on liczyć na pomoc z jej strony.
Skarżący nie wykazał więc, że nie ma możliwości uiszczenia wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł., ani też że nie jest w stanie opłacić adwokata w postępowaniu przed Sądem I instancji, w szczególności z uwagi na fakt, że wnioskujący osobiście sporządził i wniósł skargę na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 14 grudnia 2004 r. Skarżący może zatem, w ocenie NSA, samodzielnie zapłacić za usługi adwokata w pozostałym zakresie.
Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.