Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 452/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na podstawie art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.), odrzucił skargę kasacyjną A. A. i A. B. wspólników [A.] s.c. A. A., A. B. (dalej: Spółka, skarżący) od wyroku tego Sądu z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt I SA/Bk 452/18 oddalającego skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Na powyższy wyrok skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik skarżących, zaskarżając go w całości.
Zarządzeniem z dnia 23 listopada 2018 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, braków formalnych skargi kasacyjnej, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do zastępowania skarżących przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie aktualnego na dzień podpisania skargi kasacyjnej, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 200 zł - pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 28 listopada 2018 r. W zakreślonym terminie został uiszczony wpis od skargi kasacyjnej, jednak nie przedłożono do akt sprawy pełnomocnictwa do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wobec powyższego, objętym zażaleniem postanowieniem, Sąd I instancji, mając na uwadze treść art. 178 p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuzupełnienia w terminie braku formalnego skargi kasacyjnej.
Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowani przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika, wnieśli zażalenie zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. W ocenie autora zażalenia, WSA błędnie odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieprzedłożenia pełnomocnictwa dla adw. A. C. do wniesienia w imieniu skarżących skargi kasacyjnej, gdyż pełnomocnictwo takie zostało dołączone na etapie wniesienia skargi do WSA na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, tj. stanowiło załącznik do skargi z dnia [...] czerwca 2018 r. Zdaniem pełnomocnika, "merytoryczna treść pełnomocnictwa nie może rodzić jakichkolwiek wątpliwości co do zakresu umocowania pełnomocnika, w tym do działania w całym postępowaniu sądowo-administracyjnym", bowiem treść pełnomocnictwa wyraźnie wskazuje, że pełnomocnik upoważniony jest do działania "w sprawie ze skargi...", a nie "w sprawie skargi...".
Tym samym treść pełnomocnictwa ma szeroki zakres umocowania, odnosi się bowiem do całego postępowania zainicjowanego skargą na decyzję, a nie wyłącznie do działania przed Sądem I instancji. Gdyby – zdaniem pełnomocnika – złożone pełnomocnictwo było ograniczone wyłącznie do działania przed Sądem I instancji, zawierałoby stwierdzenie: "w sprawie skargi na decyzję".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strony lub ich przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Jeżeli strona decyduje się uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym za pośrednictwem pełnomocnika, pełnomocnik ten jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.).
Ponadto, zgodnie z treścią art. 36 p.p.s.a., pełnomocnictwo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może mieć charakter pełnomocnictwa ogólnego (do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi), pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw lub tylko do niektórych czynności w postępowaniu. Zawarta natomiast w art. 39 p.p.s.a. regulacja wskazuje, że pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: (1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem; (2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach; (3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; (4) odbioru kosztów postępowania.
Dodatkowo w literaturze wskazuje się na istnienie jeszcze czwartego rodzaju pełnomocnictwa procesowego, tj. określonego w art. 40 p.p.s.a., czyli takiego, którego zakres, czas trwania i skutki określa się na podstawie treści tego pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd. 4, Warszawa 2012, str. 113).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżący działali przez pełnomocnika już przed Sądem I instancji, jednakże jego umocowanie – z uwagi na określony w dokumencie pełnomocnictwa zakres – "wyczerpało" się wskutek zakończenia postępowania w tej instancji.
W ocenie Sądu I instancji, dokonującego wstępnej kontroli formalnoprawnej wniesionej skargi kasacyjnej, dołączony do skargi z dnia [...] czerwca 2018 r. dokument nie upoważniał wskazanego w nim adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej. W treści pełnomocnictwa jego zakres rzeczowy określono bowiem jako: "reprezentowanie Spółki A. A. i A. B. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższa ocena Sądu I instancji była uprawniona.
Nie można się bowiem zgodzić z twierdzeniem autora zażalenia, że powyższy zakres umocowania uprawniał adw. A. C. do wniesienia w imieniu skarżących skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść udzielonego przy skardze pełnomocnictwa nie pozwala uznać, że skarżący udzielili pełnomocnictwa do zastępowania ich w rozpoznawanej sprawie przed sądem kasacyjnym. Tym samym zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 listopada 2018 r. było w pełni zasadne. Należy bowiem podkreślić, że brak pełnomocnictwa prawidłowo wykazującego umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym uznaje się za brak formalny pisma procesowego, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a., a jego nieuzupełnienie pociąga za sobą - w przypadku skargi, skargi kasacyjnej, czy zażalenia - rygor odrzucenia. Istotne jest również, że udzielenie pełnomocnictwa do zastępowania strony skarżącej w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym musi być niewątpliwe i nie może mieć charakteru dorozumianego, czy domniemanego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2019 r., sygn. akt I FZ 377/18; publ. CBOSA). Do takiego skutku prowadziłoby zaś uwzględnienie okoliczności wskazanych przez Spółkę w zażaleniu.
Należy ponadto podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący uzyskali możliwość naprawienia braku formalnego polegającego na niewykazaniu prawidłowo ustanowionego pełnomocnika poprzez wykonanie wyżej opisanego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wzywającego do przedstawienia prawidłowego pełnomocnictwa. Powyższe wezwanie zostało opatrzone rygorem odrzucenia wniesionej skargi kasacyjnej i skierowane do profesjonalnego pełnomocnika skarżących (adwokata). Pełnomocnik, mimo powyższego rygoru i płynących z niewykonania wezwania konsekwencji procesowych, nie odpowiedział na wezwanie Sądu.
Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pełnomocnictwo załączone do skargi nie uprawniało pełnomocnika skarżących do wniesienia skargi kasacyjnej, jak też reprezentowania skarżących w zainicjowanym nią postępowaniu kasacyjnym. Wobec zatem nieusunięcia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 178 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.