Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem z 13 sierpnia 2013 r. sygn.akt I SA/Gl 1299/12 Przewodniczący Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek Z. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że 18 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Z. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. z powodu bezskutecznego upływu terminu do wykonania wezwania do uzupełniania jej braku formalnego (podpisania tego pisma). Po otrzymaniu [...] marca 2013 r. odpisu powyższego postanowienia z uzasadnieniem Skarżący wniósł [...] marca 2013 r. pismo datowane na [...] marca 2013 r., w którym sformułował m.in. wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braku formalnego skargi.
Zarządzeniem z [...] lipca 2013 r. Skarżącego wezwano do uzupełnia braku formalnego wniosku poprzez:
- 1. nadesłanie odpisu tego wniosku dla doręczenia pełnomocnikowi organu
- 2. dokonanie czynności, której nie dokonał w terminie
Powyższe zarządzenie zostało doręczone Skarżącemu [...] lipca 2013 r. Skarżący wniósł pismo [...] sierpnia 2013 r. załączając dwa własnoręcznie podpisane egzemplarze skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządzeniem z 13 sierpnia 2013 r. pozostawił wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, bez rozpoznania. Powołując się na art. 49 § 1 i 2 zd.1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz.270, dalej "p.p.s.a.") sąd wskazał, iż Skarżący został wezwany zarządzeniem z [...] lipca 2013 r. do uzupełnia niekompletnego pisma w ciągu siedmiu dni. Ponieważ przedmiotowe zarządzenie zostało doręczone Skarżącemu [...] lipca 2013 r., powinien był on wypełnić je najpóźniej [...] sierpnia 2013 r. Z uwagi na fakt nie zastosowania się do powyższego zarządzenia we wskazanym terminie, skargę, zgodnie z prawem, należało pozostawić bez rozpoznania.
Zażaleniem z [...] września 2013 r. Skarżący zaskarżył zarządzenie z [...] sierpnia 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie z [...] lutego 2013 r. wskazując na błędne obliczenia Poczty Polskiej dotyczące awiza. Skarżący podniósł również kwestię swej długotrwałej choroby oraz wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie jest niezasadne i w związku z tym podlega oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jednocześnie w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Podstawę odrzucenia zażalenia z uwagi na nieusunięcie braków formalnych stanowi natomiast przepis art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Nie można jednak uznać że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu (por. postanowienia NSA: z dnia 22 września 2013 r., I OSK 1910/13, z dnia 27 czerwca 2008 r., I OZ 430/08).
Należy podkreślić, iż obowiązek określony w art. 47 § 1 p.p.s.a. i art. 49 § 1 p.p.s.a., polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo.
Jednocześnie zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oprócz złożenia stosowanego wniosku, warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest również zachowanie siedmiodniowego terminu liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a także uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony.
Uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, bowiem były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679), a samo działanie strony należy oceniać według obiektywnego miernika staranności.
W niniejszej sprawie Skarżący [...] marca 2013 r. wniósł wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] r. Zarządzeniem z [...] lipca 2013 r. Sąd wezwał Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie odpisu wniosku dla doręczenia pełnomocnikowi organu oraz dokonanie czynności, której nie dokonał w terminie – nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi lub własnoręczne podpisanie skargi znajdującej się w aktach sprawy. Skarżący otrzymał przedmiotowe zarządzenie [...] lipca 2013 r. Pismem z [...] lipca 2013 r., nadanym [...] sierpnia 2013 r., Skarżący nadesłał dwa egzemplarze skargi na decyzję ZUS z własnoręcznym podpisem.
Biorąc pod uwagę powyższe – datę odebrania zarządzenia – Skarżący winien był nadać pismo najpóźniej [...] sierpnia 2013 r. a więc uchybił terminowi do wykonania zarządzenia.
Wnosząc zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący podniósł, iż Poczta Polska dokonała "błędnego obliczenia awiza".
W niniejszej sprawie, wskutek wysłania korespondencji na adres wskazany przez Skarżącego, potwierdzenia przez pracownika publicznego operatora pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, że przesyłka została doręczona [...] lipca 2013 r., przy jednoczesnym braku uprawdopodobnienia przez Skarżącego, że nastąpiło to innego dnia, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż doszło do skutecznego doręczenia we wskazanym wyżej terminie. Skarżący nie wskazał również aby dokonywał reklamacji doręczenia przesyłki w urzędzie pocztowym. W tych okolicznościach trudno uznać zarzut Skarżącego niedoręczenia przesyłki we wskazanym w potwierdzeniu odbioru terminie, za uzasadniony.
Również choroba Skarżącego, choć z pewnością utrudniająca codzienne funkcjonowanie, nie jest czynnikiem uniemożliwiającym wysłanie pisma we wskazanym terminie, tym bardziej, że Skarżący nie przedstawił dokumentacji wskazującej na np. pobyt w szpitalu, czy niemożność opuszczania mieszkania przez dłuższy czas.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy podkreślić należy, że wniosek ten był przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny 6 czerwca 2013 r., gdzie sąd ten wskazał, iż Skarżącemu przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia takich kosztów.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.