Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 2783/08 odmówił K. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie upłynął z dniem 8 września 2008 r. a skarga - wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia - została złożona w dniu 9 września 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). We wniosku skarżący wskazał, że z uwagi na chorobę nie mógł sporządzić skargi, na dowód czego dołączył zaświadczenie lekarskie obejmujące okres od 28 sierpnia 2008 r. do 10 września 2008 r.
W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu podnoszone przez skarżącego okoliczności sprowadzające się do przedstawienia zaświadczenia lekarskiego nie spełniają przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Skarżący nie wykazał, że charakter jego choroby uniemożliwiał mu terminowe nadanie skargi. Z załączonego do wniosku zwolnienia lekarskiego nie wynika, iż skarżący był obłożnie chory, a choroba uniemożliwiała mu poruszanie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie K. B. ustosunkował się do treści uzasadnienia oraz wniósł o jego uchylenie. Skarżący stwierdził, że we wniosku o przywrócenie terminu wskazał przyczynę uchybienia terminu oraz dołączył zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że w danym okresie miał zapalenie nerwu kulszowego lewego. Skarżący wskazał również na brak możliwości skorzystania z pomocy rodziny. Zdaniem skarżącego zwięzłe przedstawienie uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu nie może być postrzegane przez Sąd jako przesłanka niekorzystnie wpływająca na jego sytuację.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., a mianowicie: uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowania przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowania terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) oraz dopełnienia uchybionej czynności (art. 87 § 4).
Strona we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinna zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu, które uprawdopodobniają zasadność tego wniosku. Przede wszystkim jednak wniosek powinien zostać złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, licząc od daty ustania przyczyny uchybienia.
W pierwszej kolejności należy zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 p.p.s.a. terminie. Dokonując tego rodzaju ustalenia, Sąd musi określić początek i koniec tego terminu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż Sąd prawidłowo uznał, że skoro jako przyczynę uchybienia terminu skarżący wskazał chorobę potwierdzoną zaświadczeniem lekarskim z którego wynika, że w okresie od 28 sierpnia 2008 r. do 10 września 2008 r. był niezdolny do pracy, to jednoczesne złożenie w dniu 9 września 2008 r. skargi wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia mieści się w zakreślonym w ustawie siedmiodniowym terminie.
W literaturze prawniczej i orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się między innymi taką chorobę, która nie pozwoliła stronie na wyręczenie się inną osobą do dokonania czynności.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje także i to, że uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki.
Nie można zgodzić się z Sądem I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący wskazał, że zaświadczenie lekarskie zostało wystawione w związku z zapaleniem nerwu kulszowego lewego, która to choroba uniemożliwiała mu poruszanie się.
Co prawda nazwę choroby skarżący wskazał dopiero w zażaleniu na wydane postanowienie, niemniej jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego już samo wskazanie w zaświadczeniu lekarskim na powinność leżenia uzasadniała uwzględnienie wniosku. Okoliczność, czy strona podporządkowuje się zaleceniu lekarza czy też nie, nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku.
Należy podkreślić, że wniesienie skargi jest prawem, a nie obowiązkiem skarżącego. Do tego jest prawem, z którego strona może skorzystać zarówno w pierwszym, jak i w ostatnim dniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Sam termin jest natomiast terminem ustawowym, wynoszącym zawsze trzydzieści dni i w żadnym przypadku nie podlega skróceniu.
Skoro zatem przeszkoda w postaci niemożności działania skarżącego pojawiła się podczas biegu terminu do wniesienia skargi, trwała do jego upływu, to zważywszy na sytuację skarżącego, nie można uznać, że nie dochował on należytej staranności.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że skoro wnioskujący nie mógł osobiście dopełnić czynności procesowej, to powinien wykazać niemożność skorzystania przy dokonaniu tej czynności procesowej z pomocy najbliższych osób. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wyjaśnił bowiem, że owe najbliższe osoby zamieszkują w dużej odległości od niego, a z żoną pozostaje w stanie separacji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.