Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 1006/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 11 września 2017 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podał, że w skardze [...] – dalej: skarżąca - zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 11 września 2017 r. którego w żaden sposób nie uzasadniono.
W ocenie Sądu I instancji argumentacja przedstawiona we wniosku nie spełniała wymagań art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca poza sformułowaniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w żaden sposób wniosku nie uzasadniła.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Gdańsku, zaskarżając je w całości. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 11 września 2017 r., względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, iż w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż wykonanie skarżonej decyzji, mając na względzie rozmiar zobowiązania oraz niedysponowanie przez skarżącą taką kwotą, wiązałoby się ze sprzedażą licytacyjna nieruchomości należącej do skarżącej, który to skutek byłby nieodwracalny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie WSA w Gdańsku odpowiada prawu i prawidłowo stwierdzono w nim, że skarżąca nie wykazała w należyty sposób zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 11 września 2017 r.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa – jak trafnie przyjął na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA w Gdańsku - obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy.
W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
W rozpoznawanej sprawie trafnie WSA w Gdańsku przyjął, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia.
Tymczasem uzasadnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełnia powyższych wymogów. Skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła swojego wniosku. Skarżąca motywując swój wniosek trudną sytuacją finansową powinna przedstawić okoliczności ją uprawdopodobniające. Bez przedstawienia przez skarżącą swojej sytuacji finansowej nie sposób ocenić, jakie konsekwencje pociągnie za sobą ewentualne przymusowe wykonanie decyzji. Skarżąca w skardze wprawdzie odnosi się merytorycznie do decyzji Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 11 września 2017 r. jednak żaden fragment skargi ani jej uzasadnienia oraz zażalenia na zaskarżone postanowienie Sądu I instancji nie odnosi się do trudnej sytuacji skarżącej poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie dysponując dokumentacją źródłową trudno wskazać czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków względem skarżącej. Zabrakło przedłożenia innych dokumentów finansowych skarżącej z których mogłoby wynikać, że zapłata kwoty [...] zł może wywołać względem niej skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wysokość kwoty ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego jest znaczna, jednak aby Sąd mógł rozważyć udzielenie ochrony tymczasowej we wnioskowanym zakresie, konieczne było przedstawienie przez skarżącą konkretnych informacji potwierdzonych stosownymi dokumentami wskazujących spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca takich informacji nie przedstawiła. Wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę oraz skargę kasacyjną znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W świetle wyżej poczynionych powyższych uwag należy uznać, że skoro skarżąca we wniosku zawartym w skardze w żaden sposób nie wykazała, że spełniona została choć jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., brak było podstaw do zastosowania wobec niej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji.
Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.