Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r. (sygn. akt III SA/Wr 473/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), nie uwzględnił wniosku Z. M. i M. O. (prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej [...]), odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nich decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. (nr [...]), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. (nr [...]) o wymierzeniu skarżącym kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w skardze skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując że jej wykonanie będzie skutkować realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego strony skarżącej, znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Podnieśli, że sytuacja finansowa strony skarżącej nie jest stabilna i nałożona kara może prowadzić do zachwiania kondycji strony w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Skarżący podnieśli również, że za zastosowaniem ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym przemawia okoliczność, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), które - z uwagi na brak notyfikacji projektu tejże ustawy Komisji Europejskiej - nie mogą być stosowane wobec jednostek oraz podmiotów będących adresatami decyzji. Skarżący stwierdzili, że sytuację finansową strony potwierdzają dokumenty załączone do skargi, jednakże - wbrew twierdzeniom skarżących - dokumenty takie nie zostały złożone.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że żądając wstrzymania wykonania decyzji strona skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, iż wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest przy tym wystarczający w tym zakresie ogólny wywód strony, lecz jej twierdzenia powinny znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze skarżący nie przedstawili żadnych dowodów i nie udokumentowali w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej i ewentualnego wpływu wykonania decyzji na tę sytuację, a dopiero to umożliwiłoby Sądowi określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń określonych w art. 63 § 1 p.p.s.a. Wobec tego Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu pierwszej instancji (wraz z wnioskiem o zmianę postanowienia w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a.) złożyli Z. M. i M. O. (zastępowani przez adwokata D. W.). Zaskarżyli to orzeczenie w całości. Autor zażalenia zarzucił postanowieniu WSA "zmianę okoliczności, które uzasadniały odmowę udzielenia Stronie ochrony tymczasowej, polegającej na wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., w sytuacji, w której w momencie orzekania w przedmiocie niniejszego środka odwoławczego nastąpiło już przedłożenie do akt sprawy dokumentów wskazujących na sytuację finansową strony oraz na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia Stronie znacznej szkody oraz trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, jakie może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji ostatecznej (...)". Wobec tego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez WSA we Wrocławiu w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. poprzez wstrzymanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej.
W uzasadnieniu zażalenia autor tego środka odwoławczego stwierdził w szczególności, że decyzja nakładająca karę jest rażąco nieprawidłowa z powodu naruszenia prawa europejskiego, co obliguje Sąd krajowy do udzielenia ochrony tymczasowej w drodze zastosowania najbardziej zdatnej do tego normy prawa krajowego, którą w niniejszej sprawie jest regulacja z art. 61 § 3 p.p.s.a. Pełnomocnik wnoszący zażalenie dodał, że zasadność złożonego wniosku obrazuje dokumentacja przedłożona wraz z niniejszym zażaleniem, wskazująca na spełnienie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jest całkowicie bezzasadne.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżących kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł.
Powodem odmowy wstrzymania przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji był brak udokumentowania przez skarżących ich sytuacji finansowej i majątkowej, co uniemożliwiło WSA ocenę, czy w sprawie wystąpiły określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Autor zażalenia w ogóle nie odnosi się do argumentów, które stanowiły podstawę faktyczną wydania zaskarżonego postanowienia. Zamiast tego zarzuca Sądowi pierwszej instancji "zmianę okoliczności, które uzasadniały odmowę udzielenia Stronie ochrony tymczasowej (...), w sytuacji, w której w momencie orzekania w przedmiocie niniejszego środka odwoławczego nastąpiło już przedłożenie do akt sprawy dokumentów wskazujących na sytuację finansową Strony (...)". Innymi słowy twierdzi, że Sąd pierwszej instancji naruszył prawo, bowiem nie uwzględnił w swoim postanowieniu okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego orzeczenia. Tego rodzaju argumentacja autora zażalenia (będącego profesjonalnym pełnomocnikiem procesowym) jest całkowicie nietrafna.
Sąd pierwszej instancji orzekał na podstawie akt sprawy i w dacie wydania postanowienia nie było w nich dokumentacji pozwalającej na zweryfikowanie twierdzeń skarżących o wystąpieniu w sprawie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Złożenie takiej dokumentacji dopiero wraz z zażaleniem na wspomniane postanowienie nie może samo z siebie prowadzić do wniosku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Takie działanie strony potwierdza natomiast, że uprzednio takich dokumentów strona nie złożyła, co tylko wzmacnia stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że nie jest możliwa ocena, czy ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadziłoby po stronie skarżących do znacznej szkody lub spowodowało trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie przedłożyli bowiem przed wydaniem zaskarżonego postanowienia żadnych dokumentów, dzięki którym możliwe byłoby ocenienie wpływu zapłaty kwoty 12 000 zł na sytuację finansową i majątkową skarżących z punktu widzenia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. WSA trafnie również uznał, że w toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje się kontroli legalności tejże decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny jedynie na marginesie zaznacza, że dokumenty przedłożone wraz z zażaleniem mogą zostać ewentualnie ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny podczas rozpoznawania wniosku skarżących o zmianę zaskarżonego postanowienia (który to wniosek został złożony wraz z zażaleniem), o ile Sąd ten uzna, że w sprawie nastąpiła zmiana okoliczności, o jakiej mowa w art. 61 § 4 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
PG