Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 661/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił skarżącemu R. P. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2012 r.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r. oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 4 września 2012 r. dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarządzeniem z 10 grudnia 2012 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Zarządzenie to zastało doręczone skarżącemu 16 stycznia 2013 r.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący złożył 23 stycznia 2013 r. kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z 27 marca 2013 r. Sąd na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakreślonym siedmiodniowym terminie. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, jednocześnie składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, stwierdził, że w sytuacji, gdy skarżący w terminie otwartym na uiszczenie wpisu od skargi ponownie wystąpił z żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych, to należy uznać, że nieuiszczenie wpisu od skargi nie było związane z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie chodzi o bezskuteczność czynności w postępowaniu sądowym spowodowaną dokonaniem jej po terminie, lecz odmowę uiszczenia wpisu sądowego uzasadnioną ponownym żądaniem przyznania prawa pomocy.
Sąd stwierdził, że argumentacja dotycząca sytuacji materialnej oraz braku możliwości uiszczenia kosztów sądowych nie jest przesłanką orzeczenia o przywróceniu terminu i w związku z tym Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego.
R. P. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), w którym zainteresowany powinien uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Z treści wymienionych przepisów wynika, że przesłanką złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest niezrealizowanie czynności procesowej w określonym terminie zaś skutkiem tego uchybienia jest bezskuteczność czynności, który strona zamierza usunąć poprzez instytucję przywrócenia terminu do jej dokonania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 10 grudnia 2012 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z 5 kwietnia 2012 r. Powyższe zarządzenie zostało wydane w następstwie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2012 r. sygn. akt II GZ 419/12, którym oddalono zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z 4 września 2012 r. odmawiające przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie wzywające o uiszczenie wpisu (karta 70). Podkreślić należy, że zażalenie to zostało pominięte przez Sąd pierwszej instancji w trakcie postępowania. Wspomnianemu zażaleniu nie został nadany bieg a w konsekwencji nie zostało ono w ogóle rozpoznane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęcie czynności w związku z wniesieniem zażalenia na zarządzenie z 10 grudnia 2012 r. wyprzedzało rozpoznanie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wobec tego wydanie przez Sąd pierwszej instancji zakwestionowanego postanowienia z 12 lipca 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu, w sytuacji gdy kwestia zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu nie została rozstrzygnięta należało uznać za przedwczesne
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 p.p.s.a. w związku z art.197 p.p.s.a. jak w sentencji.