Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 598/04 odmówił S. Z. przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że złożone przez skarżącego oświadczenie o stanie majątkowym nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Sąd wskazał, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim, ale w rozdzielności majątkowej. Nie podał jednak żadnych informacji dotyczących warunków materialnych współmałżonka, ani też dorosłego syna. Skarżący nie udokumentował ponoszonych wydatków oraz zadłużenia z tytułu opłat telefonicznych, co uniemożliwiło ocenę dochodów w stosunku do sytuacji rodzinnej i majątkowej.
Sąd stwierdził, że skarżący po raz kolejny wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wyznaczenie pełnomocnika procesowego i w związku z tym Sąd porównał sytuację majątkową i możliwości zarobkowe skarżącego do stanu z daty złożenia pierwszego wniosku. Zdaniem Sądu nie uległy znaczącej zmianie okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania wcześniejszego postanowienia. Głównym źródłem utrzymania skarżącego jest renta, której wysokość nieznacznie wzrosła od czasu rozpatrywania poprzedniego wniosku, również wydatki stałe skarżącego nie zmieniły się znacząco. Sąd uznał, że w obecnie złożonym wniosku skarżący nie wykazał, iż jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Ford Orion podczas gdy taką informację zawarł w pierwszym wniosku. Skarżący w sposób wybiórczy przedstawił swoją sytuację majątkową.
Sąd podkreślił, że skarżący mieszka sam i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i synem, co nie oznacza, że nie może on liczyć na ich pomoc w razie potrzeby. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Obowiązek niesienia pomocy spoczywa także na innych członkach rodziny.
W ocenie Sądu złożona przez skarżącego opinia sądowo-psychiatryczna wbrew intencjom skarżącego nie stanowi podstawy do przyznania mu prawa pomocy w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Opinia ta została bowiem sporządzona na potrzeby innego postępowania.
Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podał, że od czasu wprowadzenia rozdzielności majątkowej z żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z członkami rodziny. Dodał także, że żona mimo iż pracuje ma niższy dochód od skarżącego i musi z niego utrzymywać siebie, mieszkanie i dorosłego syna, który nie pracuje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji, przedstawiony już wcześniej w orzecznictwie NSA (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04), stanowiący, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, stanowiące odstępstwo od tej zasady, powodujące przerzucenie kosztów postępowania sądowego na Skarb Państwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a.
Z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy.
W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności bądź dowodów mających uzasadnić przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym na podstawie art. 245 § 2 p.p.s.a., tj. zwolnienia z kosztów sądowych, ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
j.p.