Uzasadnienie
A. sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, która została podpisana przez W. Z. – dyrektora zarządzającego Skarżącej, któremu Skarżąca udzieliła pełnomocnictwa do zastępowania jej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Do skargi załączono m.in. odpis z KRS Skarżącej oraz notarialnie poświadczone pełnomocnictwo udzielone ww. Dyrektorowi, przy czym nie znalazł się wśród załączników skargi żaden dokument potwierdzający, że Dyrektor ten jest pracownikiem Skarżącej. Ze sprawy nie wynika także, aby Dyrektor był profesjonalnym pełnomocnikiem.
W konsekwencji Sąd wezwał pełnomocnika Skarżącej, aby w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, uzupełnił brak formalny skargi poprzez wykazanie, że należy do kręgu osób wymienionych w art. 35 § 1 i/lub § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącej na adres wskazany w skardze, tj. adres Skarżącej, 21 października 2019 r.
Przy piśmie nadanym do Sądu 29 października 2019 r. Dyrektor nadesłał łączącą go od 2016 r. ze Skarżącą umowę o pracę na stanowisku dyrektora zarządzającego. Przesłana umowa została poświadczona notarialnie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę wskazując, że termin na wykonanie wezwania do uzupełnienia braku formalnego upłynął 28 października 2019 r. Natomiast z akt sprawy wynika, że pełnomocnik Skarżącej powyższy brak skargi uzupełnił 29 października 2019 r., zatem z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu, wobec czego skarga podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, zarzucając mu naruszenie:
- 1. art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, podczas gdy skarga z dnia 5 sierpnia 2019 r. spełnia wszystkie wymogi formalne określone w art. 46 oraz art. 57 § 1 p.p.s.a.,
- 2. art. 67 § 2 i art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi osobie nieuprawnionej do odbioru pism w imieniu Spółki.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak słusznie zauważył sąd I instancji, w przypadku złożenia do sądu administracyjnego pisma - skargi przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo (art. 37 § 1 i art. 46 § p.p.s.a.), ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła takiego pełnomocnictwa (art. 29 p.p.s.a.), jak również wykazać, że należy do kręgu osób uprawnionych do reprezentacji, w tym przypadku, że jest pracownikiem Skarżącej (art. 35 § 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd, pod rygorem odrzucenia skargi, wezwał pełnomocnika Skarżącej – Dyrektora, do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego skargi poprzez wykazanie, że należy do kręgu osób wymienionych w art. 35 § 1 i/lub § 2 p.p.s.a. Stosowne wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej na wskazany w aktach adres spółki.
Odnosząc się do argumentów zażalenia co do nieprawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za niezasadne. Wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 77 § 1 p.p.s.a. odbierający pismo potwierdza odbiór i jego datę własnoręcznym podpisem. Określenie daty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest istotne z tego względu, że od daty doręczenia należy zacząć liczyć bieg terminów do wniesienia środków odwoławczych. Ratio legis tego przepisu prowadzi do stwierdzenia, że data i podpis odbiorcy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru służą możliwości identyfikacji odbiorcy i daty, w jakiej pismo zostało odebrane. W postępowaniu sądowym istotne jest więc określenie w jakiej dacie pismo zostało rzeczywiście odebrane i czy zostało odebrane przez uprawnioną osobę.
Na tle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych stwierdzić należy, że wyposażenie pracownika w pieczęć firmową i posłużenie się przez niego tą pieczęcią przy odbiorze korespondencji, stanowi dostateczną podstawę do uznania upoważnienia pracownika do odbioru korespondencji. Nie jest przy tym konieczne specjalne upoważnienie pracownika do odbioru korespondencji. Należy podkreślić, że osoby, która w siedzibie osoby prawnej – adresata przesyłki dysponuje pieczęcią firmową tego podmiotu oraz dokonuje faktycznego odbioru przesyłki od doręczyciela i potwierdza to swoim podpisem oraz odbiciem pieczęci firmowej adresata, nie sposób traktować jako nieuprawnionej do odbioru korespondencji (vide np.: wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 752/17, wyrok NSA z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 459/17).
Ponadto wymaga podkreślenia, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma przepis art. 67 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej pisma w postępowaniu sądowym doręcza się m.in. do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Należy przy tym mieć na uwadze utrwalony w orzecznictwie sądowym (por. np.: postanowienie SN z 05.08.1999 r., sygn. akt II CKN 509/99; postanowienie NSA z 27.06.2007 r., sygn. akt I OSK 911/07) pogląd, zgodnie z którym upoważnienie pracownika do odbioru korespondencji może być udzielone w sposób dorozumiany. Podmiot doręczający pismo może więc – co do zasady – skutecznie doręczyć pismo w siedzibie adresata do rąk pracownika danej osoby prawnej, który to pracownik zobowiązał się do odbioru przesyłki, umieszczając przy tym jednocześnie na dowodzie doręczenia własnoręczny podpis i pieczęć zatrudniającej go osoby prawnej.
Jak się uznaje doktrynie, podnoszona przez skarżącą okoliczność braku uprawnienia pracownika do odbioru korespondencji w miejscu siedziby adresata musi zostać przynajmniej uprawdopodobniona (za: H. Knysiak-Molczyk, Doręczenia, s. 407 oraz por. postanowienie NSA z 28.02.2005 r., sygn. akt II FZ 37/05). Odebranie pisma przez pracownika osoby prawnej w jej siedzibie rodzi bowiem domniemanie w zakresie umocowania do odbioru pism adresowanych do zatrudniającej go jednostki, zwłaszcza gdy posługuje się on pieczęcią firmową (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2019, s. 486-487 i 496-497). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie prezentowanego stanowiska o doręczeniu przesyłki sądowej do rąk pracownika nieupoważnionego. Tym bardziej, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się firmowa pieczęć Spółki.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że w przypadku, gdy strona nie godzi się na doręczenie zastępcze dokonywane do rąk konkretnej osoby, tj. na doręczenie zgodne z treścią art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1481), podmiot może dokonać na poczcie zastrzeżenia pocztowego przesyłek rejestrowanych. Niezłożenie stosownego zastrzeżenia pocztowego w zakresie niedoręczania przesyłek niektórym osobom powoduje, że skutki ich zaniedbań obciążają samą skarżącą, która przyjmuje na siebie ryzyko uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Jeżeli zatem w organizacji spółki nastąpiły zmiany, wobec których osoba dotychczas odbierająca korespondencję utraciła uprawnienie do tej czynności, bądź też w siedzibie spółki przebywa pracownik, który ma dostęp do pieczęci firmowej, jednakże nie jest uprawniony do odbioru pism w imieniu spółki, skarżąca winna zabezpieczyć się przed negatywnym wpływem działania nieuprawnionych osób.
Zasadnie wnosząca zażalenie wskazała, że stosownie do art. art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli strona ustanowiła w sprawie pełnomocnika, pisma doręcza się jej pełnomocnikowi. Jeżeli pełnomocnik strony jako adres do doręczeń wskazał adres siedziby strony będącej osobą prawną, datą doręczenia przesyłki sądowej jest data doręczenia dokonanego zgodnie z art. 67 § 2 p.p.s.a. (w praktyce najczęściej pracownikowi tej osoby prawnej upoważnionemu do odbioru pism), a nie data doręczenia przesyłki pełnomocnikowi do rąk własnych. Doręczenie przesyłki pełnomocnikowi osoby prawnej do rąk własnych w jej siedzibie jest kwestią wewnętrznego obiegu korespondencji i zaniedbania w tym zakresie obciążają tę osobę prawną.
Reasumując należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że termin do uzupełnienia braków formalnych został naruszony, zatem skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.