Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. II SA/Rz 1455/22 odrzucił skargę M. S. i Ł.S. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe orzeczenie oraz wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, równocześnie dokonując czynności wniesienia opłaty od skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podali, że wiedzę o nieuiszczeniu wpisu od skargi powzięli z postanowienia o odrzuceniu skargi. Wezwanie do jego uiszczenia odebrał pracownik skarżących, który nie przekazał o tym informacji, a zatem skarżący pozostawali w nieświadomości, że byli zobligowani do opłaty. Ponadto w okresie listopada i grudnia przebywali na zwolnieniu lekarskim z uwagi na stan zdrowia, co trwa nadal. Przyczyna w uchybieniu terminu tkwi także w tym, że będąc na zwolnieniu lekarskim nie są oni (skarżący) w stanie wykonywać czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ponadto w czasie, kiedy zostało odebrane wezwanie do zapłaty skarżący byli w trakcie sprowadzania maszyny z zagranicy, co wiązało się z trudnościami związanymi z odprawą celną urządzenia. Zakup urządzenia według skarżących nie pozostawał bez wpływu na funkcjonowanie prowadzonego przedsiębiorstwa zatrudniającego 150 osób. Był to tak trudny okres, że skarżący nie byli w stanie zająć się innymi rzeczami. Osobiście załatwiali sprawy urzędowe. Z tego powodu nie byli w stanie załatwić wszystkich spraw. W związku z powyższym niedokonanie czynności w postaci uiszczenia opłaty było niezawinione.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2023 r. WSA w Rzeszowie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zdaniem Sądu za przyczynę braku zawinienia, nie można uznać błędu pracownika skarżących, który nie przekazał skarżącym informacji o wezwaniu do dokonania opłaty sądowej. Przedsiębiorcy jako pracodawcy, posługując się w zakresie swojej działalności osobami trzecimi, nie mogą zwolnić się od odpowiedzialności za powierzone tym osobom działania, bowiem ponoszą ryzyko związane z ich skutkami. Działania pracownika, w tym również zaniedbania, obciążają bezpośrednio pracodawcę, czyli osobę zlecającą czynność pracownikowi.
Tym samym uznać należało, że zaniedbań pracownika nie można traktować jako argument przemawiający za przywróceniem terminu do uchybionej czynności. Ponadto, Sądu stwierdził niespójność argumentacji skarżących. Motywując wniosek skarżący wskazali bowiem na długotrwała chorobę obu wspólników, nie załączając jakiegokolwiek potwierdzenia, np. w formie zaświadczenia lekarskiego, która pozbawiła ich możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a równocześnie wskazali, że niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi było spowodowane osobistym zaangażowaniem skarżących w sprawy związane z importem maszyny wykorzystywanej w działalności gospodarczej, co jak wynika z wyjaśnień było kwestią priorytetową. W sytuacji zatem na jaką powoływali się skarżący zaniechanie uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie nastąpiło na skutek niezachowania należytej staranności i w ocenie Sądu, zachowanie to nosiło znamiona winy w postaci niedbalstwa.
II
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, której skarżący uprawdopodobnili, że uchybienie terminowi nastąpiło bez ich winy, jak też w sytuacji, w której przedstawione przez Skarżących okoliczności, tj. brak wiedzy o wezwaniu do uiszczenia wpisu, zwolnienie lekarskie oraz sprawy związane ze sprowadzeniem maszyny z zagranicy są okolicznościami nadzwyczajnymi, uniemożliwiającymi dokonanie czynności w terminie i wskazują na brak winy po stronie skarżących w dokonaniu wpisy od skargi w terminie.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od wpisu, względnie uchylnie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że decydujący o możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, brak winy strony zachodzi wtedy, gdy strona dopełniła obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności procesowej, której termin został uchybiony. Sąd bierze zatem pod uwagę, czy przyczyną uchybienia terminu było niezachowanie staranności, do której zobowiązana jest strona należycie dbająca o własne interesy. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA/793/02, M. Pr. 2002, nr 23, s. 1059).
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że nie zaszły podstawy do uznania, że wykazano brak winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że to na skarżącym ciąży obowiązek takiego wyboru czy zorganizowania pracy osób, którymi się wyręcza, aby w sposób właściwy zadbać o swoje interesy w postępowaniu przed organem czy sądem. Decydując się na skorzystanie z innych osób, skarżący ponosi ryzyko i skutki niewłaściwego wykonywania przez nie nałożonych obowiązków – tak jakby sam je realizował. Nie można zatem za przyczynę braku zawinienia uznać błędu pracownika skarżących, który nie przekazał skarżącym informacji o wezwaniu do dokonania opłaty sądowej.
Ponadto we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarżący uzasadniali uchybienie długotrwałą chorobą, która pozbawiła ich możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a równocześnie wskazali, że niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi było spowodowane osobistym zaangażowaniem skarżących w sprawy związane z importem maszyny wykorzystywanej w działalności gospodarczej. W kontekście powyższego podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący przedstawili niespójną argumentację, potwierdzającą jedynie to, że zaniechanie uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie nastąpiło na skutek niezachowania należytej staranności przez skarżących i nosiło znamiona winy w postaci niedbalstwa.
Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafną ocenę Sądu pierwszej instancji, że przywołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie dostarczały dostatecznych podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżących.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.