Uzasadnienie
F. sp. z o.o. w J. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez zezwolenia, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Celnej w O., a na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku przez organ, Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd.
W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkował będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego skarżącej i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Podała, że aktualnie toczy się szereg postępowań o wymierzenie jej kar pieniężnych. Przywołano kwoty, jakie zostaną wymierzone oraz wyjaśniono, że postępowania te są na etapie postępowania odwoławczego. Wskazano, że wysokość kary wymierzona zaskarżoną decyzją nie jest znaczną szkodą w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., to jednak nie można odmówić jej takiego charakteru traktując ją zbiorczo wraz ze wszystkimi innymi karami wymierzonymi dotychczas spółce. Wyjaśniono, że urządzanie gier na automatach o niskich wygranych stanowi główne źródło dochodów spółki. W związku z wygasającymi zezwoleniami, czemu towarzyszy odmowa przedłużenia, czy też wydania nowych zezwoleń, skarżąca ma obecnie ograniczone źródło dochodu co w połączeniu z przedstawionym wykazem spraw, w których aktualizuje się ryzyko nałożenia – nieprawidłowo w ocenie spółki – kar pieniężnych grozi jej realna możliwość upadłości i likwidacji.
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że spółka nie przedstawiła okoliczności pozwalających na przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki. Spółka nie zobrazowała w żadnej mierze, jaki wpływ będzie miało wykonanie decyzji na działalność Spółki jako całości. Nie wskazano w uzasadnieniu wniosku danych potwierdzających ogólną kondycję finansową Spółki, ani nie nadesłano żadnych dokumentów finansowych na poparcie tego elementu wniosku.
Nie można było więc stwierdzić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla Spółki znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie udokumentowano również, na jakim etapie są inne postępowania toczące się przeciwko skarżącej i jak ewentualnie wymierzone Spółce kary wpłyną na jej kondycję finansową.
Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, jak również błędne przyjęcie, że w realiach sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy skarżąca w dostateczny sposób wykazała (przedkładając stosowną dokumentację), że zarówna ta kara jednostkowa, jak ich zbiorcza liczba stanowi kwotę, której zapłata wykraczałaby poza jej możliwości płatnicze.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podkreśliła, że jej jedynym segmentem działalności gospodarczej są gry na automatach o niskich wygranych i w tej sytuacji decydujące dla określenia stanu finansowego ma dostrzeżenie, że w latach 2014 – 2015 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach o niskich wygranych (upłynie 6-letni okres ich ważności), co spowoduje regres w kondycji finansowej strony. Stopniowe wygasanie zezwoleń spowoduje stały spadek jej przychodów (w maju 2014 r. wygasły pierwsze dwa zezwolenia). Zatem jej sytuacja finansowa jest niestabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa za rzekomy brak zezwolenia może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej, oceniając jej stan finansowy i dokonując prognozy jej sytuacji majątkowej po wykonaniu zaskarżonej decyzji trzeba również uwzględnić pozostałe grożące jej kary finansowe w analogicznych postępowaniach, z których wszystkie znajdują się już na etapie odwoławczym lub sądowym.
Łączna suma kar w tych sprawach wynosi 337.780 zł i stanowi kwotę, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze spółki w realiach gospodarczej kondycji wyznaczanej przedmiotem jej działalności.
Ponadto skarżąca podkreśliła, że wykonanie jakiejkolwiek kary pieniężnej z tytułu rzekomego "braku zezwolenia" może spowodować, że strona, pragnąc uchronić się przed ponownym niesłusznym ukaraniem za dalsze okresy, w ogóle przestanie gospodarczo wykorzystywać posiadane wciąż, a cofnięte decyzją nieostateczną, zezwolenie, co doprowadzi - wskutek jego wygaśnięcia - do nieodwracalnych skutków w postaci trwałej utraty możliwości prowadzenia działalności, która po zakończeniu postępowania o cofnięcie będzie niemożliwa do powetowania. Odstąpienie od działalności w ramach nieostatecznie cofniętych zezwoleń będzie zaś powodować utratę przychodów osiąganych z ich tytułu, utratę sieci punktów, jak również potrzebę dokonania natychmiastowej i przedwczesnej redukcji zatrudnienia.
Do zażalenia skarżąca załączyła między innymi dokumentację jej stanu finansowego, decyzje o udzieleniu zezwoleń i koncesji, decyzje o nałożeniu kar pieniężnych oraz pierwsze strony wniesionych odwołań.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wprowadzona w tym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
W rozpoznawanej sprawie spółka upatruje zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w zaistnieniu przesłanki trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu podzielić pogląd skarżącej, że ocena tej przesłanki nie może się ograniczyć do jej sytuacji materialnej jedynie w kontekście wykonania zaskarżonej decyzji, bez uwzględnienia pozostałych, toczących się spraw dotyczących nałożenia kar pieniężnych. Złożone do akt sprawy dokumenty w uzupełnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (przy piśmie z dnia 21 lipca 2014 r.) oraz dokumenty załączone do zażalenia, jak i wyjaśnienia strony pozwalają na odmienną ocenę jej sytuacji finansowej, aniżeli dokonał tego Sąd I instancji.
Biorąc pod uwagę wynik finansowy spółki za 2013 r. oraz fakt, że główne jej źródło dochodu opiera się na zezwoleniach na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, należało przyjąć, że bezpośrednim skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji (w połączeniu z karami pieniężnymi nałożonymi innymi decyzjami) będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa, zaś ich następstwem będzie ograniczenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa lub zwolnienie pracowników.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki i na podstawie art. 188 w związku z art. 197 i art. 61 § 3 i § 4 w związku z art. 193 i p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.