Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 288/15 odrzucił skargę A. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] października 2014 nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 maja 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpowiadając na wezwanie, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, a Sąd I instancji postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. odmówił przyznania prawa pomocy.
Następnie w piśmie z dnia 6 października 2015 r., stanowiącym zażalenie na postanowienie z dnia 9 września 2015 r. skarżący wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 9 września 2015 r.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 16 maja 2016 r. pozostawił wniosek skarżącego w zakresie przyznania prawa pomocy bez rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 6 września 2016 r. Sąd odrzucił sprzeciw skarżącego wniesiony na ww. zarządzenie z dnia 16 maja 2016 r., a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2016 r. oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
Wobec powyższego, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 marca 2017 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 6 maja 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka polecona zawierająca powyższe wezwanie – co wynika z adnotacji dokonanych przez listonosza na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki oraz z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 maja 2017 r. – została, wobec niemożności doręczenia jej adresatowi, awizowana w dniu 17 marca 2017 r. (na skutek nieobecności skarżącego w miejscu jego zamieszkania), a następnie awizowana powtórnie w dniu 27 marca 2017 r. Przesyłka ta w dalszej kolejności została wydana adresatowi w dniu 3 kwietnia 2017 r. W piśmie z dnia 5 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł o częściowe zwolnienie z opłaty od skargi ponad kwotę 1 zł, którą uiścił w znaku opłaty sądowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem wskazanym na wstępie odrzucił skargę, podkreślając, iż skarżący, mimo prawidłowego wezwania, zawierającego stosowne pouczenie, należnej opłaty sądowej we wskazanym terminie nie uiścił. Dodał ponadto, iż bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie został przerwany przez ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu wskazał, iż termin do zaskarżenia winien być liczony od dnia doręczenia osobie, do której pismo jest kierowane, a nie liczenia fikcji doręczenia, gdy ta osoba pismo otrzymała, tak jakby pismo nie zostało doręczone i zostało zwrócone do nadawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Stosownie do § 3 tego przepisu, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja procesowa, o której mowa w art. 220 § 3 p.p.s.a., obligująca Sąd I instancji do odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w ustawowym terminie. Mimo skierowania do skarżącego, po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, które zostało skutecznie doręczone, wymagana kwota wpisu sądowego nie została uiszczona. W tej sytuacji, brak fiskalny skargi obligował Sąd do jej odrzucenia na podstawie powołanego powyżej przepisu art. 220 § 3 p.p.s.a.
Skutku tego nie może uchylić jak chce tego skarżący, doręczenie mu wskazanego wezwania do uiszczenia wpisu w trybie art. 73 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w tej kwestii w skierowanych do skarżącego orzeczeniach wskazywał, że jeśli adresat odbierze pismo przed upływem czternastego dnia – wówczas datą doręczenia jest faktyczna data odebrania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1971 r., III CZP 10/71, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2001 r., I PZ 83/00). Jeśli natomiast adresat pisma odbierze je po upływie czternastego dnia wskazanego przez ustawę za datę doręczenia przyjmuje się – zgodnie z ustawą – ten ostatni, czternasty dzień (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., I FZ 188/10.).
Zatem, skoro ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej zawierającej wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 6 maja 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi wynika, że została ona doręczona skarżącemu w dniu 3 kwietnia 2017 r. Niemniej jednak, przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 17 marca 2017 r., a następnie po raz drugi w dniu 27 marca 2017 r., to doręczenie zgodnie z przytoczoną regułą zawartą w art. 73 p.p.s.a. nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 31 marca 2017 r. Wobec powyższego siedmiodniowy termin na uiszczenie wpisu upłynął z dniem 7 kwietnia 2017 r. Ponadto, skarżący nie kwestionuje faktu, iż nie uiścił wpisu sądowego od skargi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że w następstwie prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd ten miał obowiązek - stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. wezwać stronę do uiszczenia wpisu od zażalenia, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Mimo, że skarżący po doręczeniu mu takiego wezwania, a przed upływem 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu, wystąpił do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia środka zaskarżenia nie został przerwany.
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane w terminie określonym w powtórnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia dla toczącego się postępowania, co oznacza, że bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12, z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 764/14, z dnia 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FZ 38/17, baza orzeczeń nsa. gov.pl).
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.