Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 157/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [...] wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania wszczętego z urzędu w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego.
Następnie pismem z 22 listopada 2016 r. (data złożenia na biurze podawczym Sądu), skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 13.497,11 zł.
Uzasadniając wniosek skarżący podał, że wykonanie przedmiotowej decyzji jest krzywdzące i pociąga za sobą ujemne skutki, godzi ewidentnie w interes majątkowy i egzystencję jego i jego rodziny. Podał, iż jest producentem rolnym, utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego o niskich dochodach. Gospodarstwo dotknęły klęski żywiołowe – powódź w 2010 r., wymarznięcie w 2012 r., szkody spowodowane przez zwierzynę leśną w 2013 r., susza w 2015 r. Wysokość strat z powodu suszy w 2015 r. wyniosła według szacunku komisji terenowej 57%, wskutek czego skarżący znalazł się w tragicznej sytuacji życiowej.
Ponadto obciążeniem finansowym są przewlekłe choroby skarżącego. Innych źródeł dochodu niż gospodarstwo rolne skarżący nie posiada. Oświadczył, że żyje w ciężkich warunkach i niedostatku. W tej sytuacji wykonanie decyzji i egzekucja określonego w niej zobowiązania narazi jego i jego rodzinę na niepowetowane straty, a w konsekwencji doprowadzi do likwidacji gospodarstwa rolnego.
Zdaniem WSA wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r., nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ww. decyzja nie jest przedmiotem skargi rozpoznawanej aktualnie przez Sąd. Skarga [...] dotyczy bowiem postawienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania wszczętego z urzędu w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego.
Sąd I instancji podkreślił, że dokonując rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, jest uprawniony do uwzględnienia z urzędu okoliczności zarówno uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jak również okoliczności stojących w opozycji do tegoż wstrzymania. W tym kontekście WSA wyjaśnił, że postępowanie sądowe w przedmiocie skargi wniesionej przez skarżącego od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. toczyło się przed tutejszym Sądem pod sygnaturą VIII SA/Wa 525/15 i zostało prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r. odrzucającym skargę na skutek braku uiszczenia należnego wpisu (informacja powzięta przez Sąd z urzędu). Niewątpliwie w tamtym postępowaniu skarżący mógł wnosić o wstrzymanie wykonania zaskarżonej wówczas decyzji, co do której drogę kontroli sądowej aktualnie już wyczerpał.
Przy czym WSA zauważył, że wprawdzie prawodawca w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), przewidział rozszerzenie możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jednak w przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę na ostateczne postanowienie "wpadkowe", które nie jest przedmiotem wniosku o wstrzymanie jego wykonania.
Wobec powyższego brak jest możliwości wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] złożył zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości i wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymał argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji skierowanym do Sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie powołany przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Choć zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. instytucja ochrony tymczasowej może mieć zastosowanie nie tylko do zaskarżonego aktu, ale także do innych aktów podjętych w postępowaniu prowadzonym w graniach tej samej sprawy, to uregulowanie to związane jest zakresem orzekania przez sąd administracyjny, wynikającym z art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy i "granice sprawy", której dotyczy skarga zakreślają jednakowe ramy prawne.
Należy bowiem przyjąć, że ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice jej wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli.
Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, w ramach którego skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji - jest kontrola prawidłowości postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania wszczętego z urzędu w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego. Natomiast jak słusznie zauważył Sąd I instancji, postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące skargi [...] na decyzję, której dotyczy wniosek o wstrzymanie jej wykonania, tj. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych - zostało prawomocnie zakończone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 525/15 – odrzucającym skargę na ww. decyzję.
Decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie pozostaje zatem w granicach niniejszej sprawy. W konsekwencji Sąd I instancji nie mógł wstrzymać wykonania takiej decyzji w niniejszym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 5